Organ bağışı yapan kişiler hayattayken bu işlemi gerçekleştirebildikleri gibi, ölümlerinin ardından ailesi de bu işlemi gerçekleştirebilmektedir. Organ bağışı ile ilgili pek çok kampanyanın yürütüldüğü görülse de günümüzde hala yetersiz sayıda bağış oranı yapılmaktadır.
Organ Bağışı Nedir?
Organ bağışı, kişilerin kendi iradeleri ile ve bazı şartlarını yerine getirerek organlarını ihtiyacı olan kişilere bağışlaması durumudur. Organ bağışı yapmak isteyen kişilerin akli dengelerinin yerinde olması ve 18 yaşını doldurmuş bireyler olmaları gerekmektedir. Organ bağışı canlı olarak yapılabildiği gibi kadavra bağışı adı altında da yapılabilmektedir. Günümüzde yapılan organ bağışlarının büyük bir bölümünü canlı organ bağışları oluşturmaktadır. Organ bağışının tamamen gönüllülük esasına dayalı olarak yapıldığı bilinmektedir.
Günümüzde organ bağışı bekleyen çok fazla sayıda kişi bulunmakla beraber, organ bağışında bulunan kişilerin oran olarak çok daha az olduğu görülmektedir. Bu oranın sağlanabilmesi adına ise pek çok organ bağışı kampanyası düzenlenmektedir.
Hangi Organlar Bağışlanabilir?
Hangi organlar bağışlanır sorusuna cevap olarak öncelikle bağış şekillerinin canlı ve kadavra olarak ikiye ayırıldığı verilmektedir. Canlı kişilerin organ bağışı isteği üzerine sadece karaciğer ve böbrek bağışlarının gerçekleşebildiği bilinmektedir. Ölüm sonrası yapılmak istenen organ bağışlarında ise kalp, karaciğer, böbrek, pankreas, akciğer, ince bağırsak gibi organlar yer almaktadır. Aynı zamanda ölüm sonrası kalp kapakçığı, kemik, tendon, yüz el, kol, bacak, uterus gibi pek çok organ naklinin de gerçekleşebildiği bilinmektedir.
Canlı organ bağışı ve ölüm sonrası organ bağışı yapmak isteyen kişilerin öncelikli olarak olası durumları ve şartları öğrenmeleri gerekmektedir. Bu bilgiler öğrenilip, kabul edildikten sonra bağış yapılabilmektedir. Aynı zamanda kişiler bu kararlarından istedikleri zaman vazgeçebilmektedirler.
Organ Bağışını Kimler Gerçekleşebilir?
Organ bağışında bulunmak isteyen kişilerin öncelikli olarak 18 yaşını doldurmuş olmaları gerekmektedir. Organ bağışı uygulamalarının gönüllülük esasına dayalı olarak gerçekleşmeleri dolayısıyla da akli dengesi yerinde olan ve kendi iradesi ile organ bağışında bulunan kişiler bağış gerçekleştirebilmektedirler.
Organ bağışı yapma isteğini gerekli mercilere bildiren kişilerden sağlık durumları ile ilgili detaylı olarak bilgiler istenmekte ve gerekli durumlarda testler yapılmaktadır. Bu aşamaları tamamlayan kişilere organ bağışında bulunabilip bulunamayacakları ile ilgili geri dönüşler yapılmaktadır.
Ölüm sonrasında organ bağışı yapmak isteyen kişiler, bu konu ile ilgili bir vasiyetname hazırlamalılardır. Bu durumda kişinin organlarının alınabilmesi için beyin ölümünün gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Bitkisel hayatta olan kişilerin beyin ölümleri gerçekleşmediğinden organ bağışı alınamamaktadır. Aynı zamanda kişi organ bağışı ile ilgili isteğini belirtmiş olsa da bazı ölümlerden sonra organ durumlarına bakıldığında nakillerin gerçekleşemediği görülmektedir. Bu aşamada uzmanlar tarafından gerekli kontroller yapılarak organ nakillerinin gerçekleşip gerçekleşmeyecekleri bildirilmektedir.