Adını köklü mirası seramikten alan Çanakkale, yeni bir etkinliğe ev sahipliği yapacak. ÇASEM (Çanakkale Seramikleri Araştırma Geliştirme ve Uygulama Merkezi) ve Çanakkale Belediyesi Seramik Müzesi iş birliği ile başlayacak olan atölye 8 hafta sürecek. ‘Gelenek ile Geleceğin Çanakkale Seramikleri Buluşması’ atölyesi ve seramiğe dair Çanakkale Belediyesi Seramik Müzesi Müdüresi Yeşim Çanlıoğlu ve ÇASEM Müdüresi Doç. Dr. Yeşim Zümrüt, seramiğin kültürel zenginliği ve çocuklara aktarılması konusunda ki görüşlerini Kaleninsesi Gazetesi’ne anlattı.
ÇANLIOĞLU, “AMACIMIZ ORTAK”
Yeşim Çanlıoğlu Çanakkale için seramiğin önemini değerli okuyucularımıza bir kez daha hatırlatır mısınız? Neden bizim için bu kadar önemli?
Çanakkale seramiğin kalbinde olan bir şehir. Her zaman bu coğrafyada seramik üretimi oldu. Bu anlamda çok şanslıyız. Biz bu kültürel mirasa sahip çıkmak zorundayız. Çanakkale Seramik Müzesi'nin temel kuruluş amacı da geleneksel kültür mirasımızı yaşatmak, arşivlemek, korumak ve bu anlamda tanıtım çalışmaları yapmak. Modern müzecilik de aktif olmayı, iletişim halinde olmayı gerektiriyor. Gelecek nesillere aktarmak konusunda işbirliği yapabileceğimiz en önemli kurum, seramik bölümü olan ÇOMÜ ve ÇASEM. ÇASEM ile ortak bir amacımız olduğu için ortaklık yapmak konusunda çok kolaylaştırıcı oldu bu durum. İkimizde aynı amaca hizmet ediyor. Bu iş birliğini hayata geçirmek, keyifli bir süreci beraberinde getirdi. Hem bundan sonra yapabileceğimiz çalışmalar konusunda daha kolaylaştırıcı bir deneyim oldu bizim için.
“ÇOCUKLAR YAŞATACAK”
İlk ortak etkinliğinizde ’Geçmişten, Geleceğe Çanakkale Seramikleri Buluşması’ olacak. Çocuk atölyesine dair düşüncelerini paylaşabilir misiniz?
Bizim ÇASEM'le ortak yaptığımız ilk projenin çocuklarla başlaması çok önemli. Yatırım her zaman en küçüğe yapılır. Böyle bir ana fikri var. Hayatın kabul ettiği ana fikrin ben en azından böyle olduğunu düşünüyorum. Çünkü çocuklar yaşatacaklar, devam ettirecekler. Onlar bütün bu kültürel değerlerin varlığını sürdürecek. Çanakkale'nin kent kimliğine dair de en belirleyici unsuru seramik. Kente adını veren, dünya da 2-3 şehirden bir tanesi Çanakkale. Bunlar çok önemli. Bizim tanıtma ve çocuklarımıza bu değeri aktarmak için çalışma yapmamız gerekiyordu. Bundan sonra yapacağımız çalışmalar da bu amaca hizmet edecek. Belediye'nin ve Kültür İşlerinin misyonu da bunları hayata geçirmeyi gerektiriyor.
Geleneksel seramiğin usta çırak ilişkisi…
En son ustamızın envanterde eserleri var. Müzede sergileniyor da. Müzede başka seramik sanatçılarına ve ustalara ait eserler de var. Onları da sergiliyoruz. Geleneksel yetiştirme konusunda Belediyemizin atölyesi çalışmalara devam ediyor. Gelenekselin yaşatılması için önemli bir unsur. Kentte de üreten var. Bizim temel işlevimiz geleneksel Çanakkale seramiklerinin yaşatılması ve korunması. Çocuklar atölye aracılığı ile kendi değerleriyle tanışmış olacaklar. Doğdukları yaşadıkları şehirlerin değerleriyle tanışmış olacaklar. Bizim temel işim tanıtmak.
Geleneksel ve modern seramik dediğimizde ne anlamalıyız?
Geleneksel her şeyin köküdür. Süreli sergilerimizde Çağdaş seramik sanatçılarına dair eserleri dönemsel olarak sergiliyoruz. Pandemi nedeniyle böyle bir şey yapamadık. Yerele ait geleneksel değerler zaten belediyenin atölyesinde üretim yapılarak gerçekten korunuyor. Bu alandaki bütün çalışmalar ve akademiyle yaptığımız iş birliği bunun karşılığıdır. Artık akademi de seramik bölümü var. Bir yandan da eğitimli olmak, eğitim almalarını sağlamak, bu amaca yönlendirmek her zaman daha olumlu sonuçlar verir.
Etkinlik hakkında bilgi verebilir misiniz?
Etkinlik ÇASEM'de gerçekleşecek. Uygulama zoom üzerinden gösterilecek. Bütün seramik malzemeleri ücretsiz olarak Çanakkale Belediyesi tarafından evlere dağıtılacak. İlk derste tanıtım yapılacak. Sonraki 3 derste uygulama gösterilecek. 30 çocuk görerek yapacaklar. Sonrasında çocukların yaptığı çalışmalar birleştirilip monte edilecek. 23 Nisanda açılışı yapılacak.
Sonraki süreçlerde başka projeler var mı?
Pandemi hayatımızdan çıkarsa birebir uygulamalı atölyeler zaten planlamıştık, onları uygulayacağız. Yüz yüze eğitime de geçmeyi çok istiyoruz. Hem çocuklarla hem yetişkinliklerle. Amaçları ortak bu iki kurum pandemi gibi bir süreçte ilk adımlarını attı. Bizim amaçlarımız çok örtüşecektir.
ZÜMRÜT,”SERAMİK CİDDİ BİR MİRAS”
Yeşim Zümrüt ÇASEM olarak çalışmalarınız neler?
Rektörlüğü bağlı bir birim olarak ÇASEM’in hedef ve misyonu geleneksel Çanakkale seramiklerini araştırmak, geliştirmek, uygulamaya ve farkındalık yaratmaya devam etmek. Pek çok projesi var. ÇASEM’in kamu kurum ve kuruluşlarıyla, sanayi iş birlikleriyle pek çok yürüttüğü çalışma oldu. ÇASEM, uluslararası ve ulusal fuarlarda, şehir içi ve şehir dışı sergilerde Çanakkale seramiklerini temsil etme gibi pek çok misyon üstlenmiş durumda.
Çanakkale için seramiğin önemi nedir?
Çanakkale bir seramik şehri. Çok ciddi bir kültürel mirasın üzerinde oturuyoruz. Günlük rutinlerimizde dahi bu havayı solumaya devam ediyoruz. Şuanda da ciddi bir seramik üretimin devam ettiği bir şehir. Geleneksel kültürel mirasından yola çıkarak yapılan seramiklerin yanı sıra yeni bakış açısı ve yeni vizyonlarla yapılan seramikleriyle birlikte çok ciddi seramik üretiminin devam ettiği şehirlerden bir tanesi. ÇASEM, 17. yüzyılın sonralarından 20. yüzyılın başlarına kadar Çanakkale Seramik Geleneğinin devamı. Bu ciddi bir miras. Yeni bir bakış açısı ve vizyonla ele alınmış formlar, biçimler ve dekor anlayışıyla sunulmuş seramikler de var. Bunları yapanlardan bir kısmı bizim mezun öğrencilerimiz ve bu çok gurur verici. Bir kısmı babadan oğula usta-çırak ilişkisiyle bu işi devralalar ve bir kısmı farklı alanlardan mezun olan ama bu işe gönül veren Çanakkale'de yaşamanın vermiş olduğu ilgi ile bu konuda kendilerine hedef koymuş kişiler. Gerçekten önemli ve güzel bir kültürün devam ettiği çok kıymetli bir şehirde yaşıyoruz. Her gün soluduğumuz bu miras için farkındalık yaratmak bence çok önemli.
“İLK HEDEF FARKINDALIK YARATMAK”
'Gelenek ile Geleceğin Çanakkale Seramiklerinde Buluşması' hakkında bilgi verebilir misiniz?
Proje ortakları olarak Belediye bünyesindeki Çanakkale Müzesi ve misyonu tamamen kültürel mirası taşıma, tanıtma ve devam ettirme olan bir kurum. ÇASEM'de aynı misyonla yola çıkmış, 20 yıldır da bu hedefine devam eden diğer kurum. Başlangıç çok doğru geliyor. Seramik usta çırak ilişkisi dediğimiz zaman gerçekten yüz yüze, el ele, göz göze yürütülmesi gereken bir süreç. Biz böyle bir dönemi verimli nasıl geçirebiliriz sorusunun cevabını aradık. Çocuklarla bir proje yapma fikri Çanakkale Seramik Müzesinden geldi. Çocuklarla ne yapabilir noktasında online sürece karar verdik. Buradaki ilk hedef farkındalık yaratmak. Çanakkale'de yaşayan bir çocuk yaşadığı şehrin en önemli değerlerinden biri olan seramik kültürünün farkında olsun. Bizim amacımız ‘Ne üretilmiş, ne yapılmış’ sorularını çocuklar öğrensin, gördükleri seramikleri tanıyabilsin. Atölyenin ilk 4 haftası online eğitim olarak geçecek. İlk hafta geleneksel Çanakkale Seramiklerinin tarihsel süreci hakkında fikir sahibi olacaklar. Atölye, ‘Çanakkale seramiği dediğimiz nedir? Hangi tarihte başlar? Hangi tarihte biter, hangi formlar üretilmiş ve hangi teknikler kullanılmış? Kent meydanında gezerken at başlı testiyi gördüklerinde neden buraya bunu dikmişler?’ sorularına cevap niteliğinde olacak. Farkında olacaklar.
Eğitime dair biraz bilgi verebilir misiniz?
Eğitim paketleri içine yardımcı materyalleri olacak. Mühürler, şablonlar, çizim aletleri, çamur olacak. Online derslerde adım adım uygulandıktan, tasarımlar bittikten sonra Belediye tarafından yapılan çalışmalar tekrar evlerden toplanacak. ÇASEM'de pişirimlerini ve sırlı pişirimlerini yapacağız. Belediyenin belirlediği bir alanda yüzey kaplama seramiği olarak sergilenecek.
Peki işbirliği ve ortaklık için düşünceleriniz neler?
Yeşim hanımda çok aktif. Bir şeyler yapma konusunda istekli. Seramik ve Cam bölümü öğretim görevlisi olarak ve ÇASEM olarak her zaman bu çalışmalara açığız. Bunlar hep devam edecektir diye tahmin ediyorum. Aynı zaman da umuyorum. Seramik Müzesi Müdür 'Çok talep var devam ettirebilir miyiz?' diye sordu. Bir sonraki programda belki başka bir yaş grubuyla ve başlıkla devam ederiz. Bu projeler çok değerli, bu iş birlikleri çok önemli. Gerek ÇASEM bünyesinde gerekse üniversitenin farklı birimlerinde yerel bir takım kamu kurum ve kuruluşları, belediyeyle yapılacak projelerin değerli olduğunu düşünüyorum.
Damla YELTEKİN