TMO tarafından 2 Haziran 2026 tarihinde kilogram başına 16,50 TL ekmeklik buğday ve 12,75 TL arpa alım fiyatının açıklandığını hatırlatan Kaya, bu rakamların sahadaki üretim gerçeklerinden ve çiftçilerin beklentilerinden uzak olduğunu söyledi.
Bir yıl boyunca artan gübre, mazot ve zirai ilaç maliyetleriyle mücadele eden üreticilerin hasat döneminde emeklerinin karşılığını alamadığını ifade eden Kaya, tarımsal üretimin stratejik önemine rağmen fiyat açıklamalarının çiftçiyi tatmin etmediğini vurguladı.
“Çiftçi Gelir-Gider Dengesizliğine İtiliyor”
Tarımsal girdi maliyetlerinde son bir yılda ciddi artışlar yaşandığını belirten Kaya, iş gücü, tohum, gübre, ilaç ve yakıt giderlerinin resmi verilere göre yüzde 75 oranında yükseldiğini kaydetti. Buna karşın buğday alım fiyatındaki artışın yüzde 22’de, arpa fiyatındaki artışın ise yüzde 15,9’da kaldığını belirten Kaya, bunun üreticiyi sürdürülemez bir ekonomik tabloyla karşı karşıya bıraktığını söyledi.
Dünya genelinde çiftçinin maliyetleri ile ürün fiyatları arasında sürdürülebilir bir denge bulunduğunu ifade eden Kaya, Türkiye’de ise maliyetlerin ürün fiyatlarının çok üzerinde arttığını belirterek, çiftçinin her geçen yıl daha fazla zarar ettiğini dile getirdi.
“1 Kilogram Buğdayla 1 Ekmek Bile Alınamıyor”
Sahadan gelen en büyük serzenişin çiftçinin ürününün değer bulmaması olduğunu vurgulayan Kaya, “Binbir emekle üretilen 1 kilogram buğdayın satışından elde edilen gelirle bugün bir ekmek dahi alınamıyor. Bu durum üreticimizin yaşadığı ekonomik sıkıntının en somut göstergesidir” dedi.
Ödeme Sürelerine de Tepki
Açıklanan fiyatların yanı sıra ödeme takviminin de çiftçiyi mağdur ettiğini ifade eden Kaya, TMO tarafından ürün bedellerinin 45 gün içerisinde ödenecek olmasının ve destekleme ödemelerinin yaklaşık bir yıl geriden gelmesinin üreticiyi finansal açıdan daha da zorladığını belirtti.
Çiftçinin borçlarını zamanında ödeyebilmesi ve yeni üretim sezonuna hazırlanabilmesi için ürün bedellerinin daha kısa sürede ödenmesi gerektiğini kaydeden Kaya, destekleme primlerinin ise hasat dönemiyle eş zamanlı olarak çiftçinin hesabına yatırılmasının önem taşıdığını söyledi.
“Gıda Güvenliği Risk Altına Girebilir”
Pandemi sürecinin tarımsal üretimin stratejik önemini tüm dünyaya gösterdiğini hatırlatan Kaya, üreticinin zarar ettiği bir sistemin uzun vadede tüketiciyi de olumsuz etkileyeceğini ifade etti.
Çiftçinin üretimden çekilmesi halinde gıda arz güvenliğinin tehlikeye gireceğini belirten Kaya, “Tarlada üreten kazanamazsa şehirdeki vatandaş da ucuz ve güvenilir gıdaya ulaşamaz. Maliyetin altında kalan fiyatlarda ısrar edilmesi, üreticiyi üretimden koparacak ve ülkemizin gıdada dışa bağımlılığını artıracaktır” diye konuştu.
“Buğdayın Değeri Düşerse Geleceğimiz Eksilir”
Gelibolu Ziraat Odası Başkanı Erkan Kaya, açıklamasının sonunda yetkililere çağrıda bulunarak, üretimin devamlılığı için fiyatların yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi.
Kaya, “Buğdayın değeri düşerse, milletin geleceği de eksilir. Üretim zincirinin kopmaması için artan girdi maliyetlerini dikkate alan, çiftçiyi tarlada tutacak ve emeğini koruyacak bir fiyat revizyonu acilen hayata geçirilmelidir” ifadelerini kullandı.