ÇANAKKALE BÜYÜYOR, ÇANAKKALE DEĞİŞİYOR
Hayrettin Başol
Çanakkale ili Yozgatlılar Derneği Başkanı
1-Çanakkale her geçen gün büyüyor ve gelişiyor. Bu büyümenin Çanakkale’ye katkıları sizce nelerdir? Bu anlamda neler yapılıyor?
Çanakkale büyüdükçe daha çok iş istihdamı artıyor. İnşaat sektörü Çanakkale de çok gelişti, tabii ki 1915 Köprüsü’nün de temeli Lapseki’ye atıldı onun da Çanakkale’ye büyük katkısı olacağına inanıyorum. Şuan da konutlar çok değer kazandı, inşaat sektöründe fiyatlar arttı. Çanakkale de ulaşım problemi çözülmüş gibi görünüyor ama tam çözülmüş değil diye düşünüyorum. Düzenli hareket edilmiyor, ulaşımı sağlayan kişilerin eğitim alması gerekiyor. Trafik ışıkları dengeli değil, bir yeşil ışıkta geçtikten sonra ikinci ışığa yetişmek mümkün değil, bir ışık yeşil yanıyor geçtiğinde kırmızı ışığa yakalanıyorsun böyle olunca da trafikte büyük bir aksama oluyor. Bir de yol boyların da araçlar düzenli park etmiyorlar, sağlı sollu araçlar park yapınca yollar daralıyor ve geçmek çok zor oluyor. Bu park sorunu engelli kardeşlerimiz içinde zorluklar doğuruyor, insanlar arabalarını engelli yollarına park ediyorlar bu da onların hayatına bir müdahale oluyor. Çanakkale de hep beraber yaşıyoruz, burası bizim şehrimiz, bu şehrin daha güzel olmasını hep beraber istememiz gerekiyor. Biz sivil toplum örgütleri olarak bir araya gelemiyoruz, gelsek Çanakkale’ye nasıl katkılarımız olacağını bir tartışsak, konuşsak, her dernek kendi fikrini söylese Çanakkale çok daha güzel bir şehir olabilir. Tabi belediye de bu konu da sorumlu, belediyenin de sivil toplum kuruluşlarının bir araya getirme çabası yok. Biz dernek olarak bu konuda planlar yapıyoruz inşallah başarılı olacağız. Çanakkale’nin sivil toplum kuruluşları ve yerel yönetiminin bir araya gelmesi Çanakkale’ye büyük katkı sağlayacaktır diye düşünüyorum.
2-Önümüzdeki 5 yıl içerisinde size göre Çanakkale ne yönde(turizm, eğitim, tarım vs) ilerleme kaydedecektir?
Çanakkale’ye üniversitemiz güç verdi, şuan da tahminen 50 bin öğrenci var. Öğrenci olmasa Çanakkale’nin ekonomisi bozulur diye düşünüyorum. Daha önce buranın ekonomisi askeriyeydi şimdi öğrenci oldu. Öğrencilere gelir kaynağı olarak bakmamak, sıcak bakmak lazım, onları hoş karşılamak lazım, onlar bizim çocuklarımız. Bu konuda eğitimcilere de iş düşüyor, Çanakkale halkına da iş düşüyor. Burada inşaat sektörü çok hızlı büyüdü ama denetimi yapılmıyor. Bu yüzden de fiyatlar çok fazla arttı. Çanakkale’de ekonomi olarak genellikle Bayramiç’te, Ayvacık’ta zeytinle ön plana çıkıyor. Biga’da ziraat ve sanayi ile ön plana çıkıyor. Çanakkale Merkez ‘de de sanayi var, buradaki sanayi kuruluşuna bizimde katkımız oldu, bacasız sanayi projemiz vardı ama buradaki büyük sanayiciler buna izin vermediler, Çanakkale’nin gelişmesini istemediler. Tek olmak istediler ama olması gereken biz olmaktır. Biz olursak daha fazla kalkınma gerçekleşir. Yine dediğim gibi sivil toplum kuruluşlarına büyük görevler düşüyor. Şehitliklerimizin de ekonomiye çok büyük katkısı var. Yaz ayların da şehitliğe en az 300 araç geliyor, buralarda sivil toplum kuruluşlarından, Çanakkale halkından görevliler orada gelen insanlara yardımcı oluyorlar ve gelir elde ediyorlar. Tabi konaklama alanı olarak zayıfız gelen insanların burada konaklamasını sağlayamıyoruz. İnsanlar günü birlik gelip geri dönüyorlar. İnsanları burada ağırlamak için Eceabat’a iyi hizmet götürmek lazım, Eceabat transit geçiş noktası olarak kaldı. Konaklama olmadığı için insanlar orada vakit geçiremiyor ve bununda ekonomik olarak katkısı olmuyor. Genel olarak önümüzdeki beş yıl içerisinde eğitimle ilerleyeceğimizi düşünüyorum.
3- Yaşanılabilir kentler listesinde ilk ona nasıl girebiliriz? Mutlu bir kent olma yolunda neler yapılabilir?
Yaşanılabilir kentler listesinde ilk on’a girmemiz için ilk önce insanlar birbirini sevmeli, saygı duymalı, hoş görülü olmalıdır. Her zaman diyoruz Çanakkale Barışın Kenti ama insanlarda barış yok ve bu sadece bir söz olarak kalıyor. Sanayi olmadıkça ilk on’a girmek biraz zor görünüyor. Sanayileşmemiz gerekiyor, bence konutlar geçici, iş istihdamı yaratmamız gerekiyor. İş imkanı sağlayacağız ki burası devamlı üretsin ve şehrin gelişimi sağlansın. Çanakkale halkı mutlu, bu şehir çok güzel, gelen insanlar buradan gitmek istemiyor ama bu şehri emekli şehri olmaktan kurtarmamız gerekiyor diye düşünüyorum. Çalışan ve üreten bir şehir olmamız gerekiyor, onun içinde dediğim gibi sanayi ön planda olması gerekiyor.
4-Ekonomik yönden değerlendirdiğinizde değişim ve gelişim yönünde yatırımlar (ulaşım, turizm, eğitim, sanayi, termik santraller, metal madenciliği) ne yönde olabilir, maden ve termik santral konusuna nasıl bakıyorsunuz?
Maden ve termik santrallere tabi ki ihtiyaç var çünkü enerji üretmemiz gerekiyor. Çanakkale de rüzgar çok fazla bunu kullanabiliriz. Mesela rüzgar gülleriyle enerjimizi sağlasak daha hızlı gelişebiliriz. Şuan da enerji üretimi yapılıyor ama yeterli olmadığını düşünüyorum. Enerji üretirken denetimini iyi yapmamız çevreye zarar vermemiz gerekiyor. Orada istihdamı sağlıyoruz ama çevreye zarar verirsek yaşanacak yerimiz olmayacak. Mahmudiye’de çimento fabrikası var ve çevredeki zeytinlikleri, tarım arazilerini kötü etkiliyor. Neden? çünkü baca filtrelerini denetlemiyoruz. Bunları denetlemezsek üretime çok büyük zararları olacaktır. Tarıma baktığımızda sezonluk üretim yapıldığını düşünüyorum. Burada çiftçilere de iş düşüyor, topraklarına daha iyi bakarlarsa ve sadece bir ürün üzerinden değil bir çok ürün üzerinden giderlerse onlar içinde daha iyi sonuçları olacaktır. Çiftçiye destek yapılıyor ama bu desteğin yeterli olmadığını düşünüyorum. Yeterli olsa daha fazla üretim olacaktır. Pazarlama konusunda çok iyi değiliz, Türkiye’nin en iyi domatesini bile pazarlamakta sıkıntılar yaşıyoruz. Genç nüfusta çiftçiliğe yönelmiyor, şimdi herkes devlet kapısı bekliyor. Evet üniversiteler çok fazla ama o üniversiteden çıkan herkes iş sahibi olmuyor. Gençlere teşvik vermemiz gerekiyor, yani devlet onlara teşvik verecek ama bu teşviğidetakip etmesi gerekiyor. Örneğin cezaevinin yanında deri fabrikası vardı, orasının özelleştirdiler şimdi oraya konut yapılıyor. Buraya bir başka fabrika yapılabilirdi. Oraya yapılmasa bile orada ki fabrika başka bir yere taşınabilirdi. Yatırımların çok yönlü olması gerektiğini düşünüyorum.
5-Çanakkale 1915 Köprüsü şimdiden ses getirmeye başladı. Bittiğinde şehrimize katkısı ne olacaktır?
1915 Köprüsü’nün bittiğinde şehrimize katkısı olacağını düşünüyorum. Çünkü ulaşım problemi çözülecek, bununla birlikte de Avrupa’yı bize bağlayacaktır. Burada çevre yolları ve otobanlar oldu mu İzmir, İstanbul arası mesafesi azalacaktır ve Çanakkale, İstanbul’a çok yakın olacaktır. Köprüyle birlikte Çanakkale’nin daha fazla göç alacağını düşünüyorum bu da yeni yatırımcılar getirecektir. Yatırımcılar için en önemli konulardan bir tanesi kolay ulaşımdır. Çanakkale’de ulaşım olmadığı için biz geride kaldık diye düşünüyorum. Bir de buranın siyasilerine büyük iş düşüyor. Milletvekilleri buradan seçilip gidiyorlar, burayı unutuyorlar. Buranın mahalli yöneticilerine, il başkanlarına, il yöneticilerine, ilçe yöneticilerine çok iş düşüyor. Onlar daha fazla çalışacak ki burası gelişsin. İktidar partisi geliyor muhalefetle hiç tanışmadan, bir araya gelmeden işi götürmeye çalışıyor. Birlik beraberlik sorunu var, biz beraber olmazsak bu şehir yaşanmaz hale gelir diye düşünüyorum. Birlik, beraberlik sorununun çözülmesi gerektiğin, düşünüyorum. Köprü trafik sorununu da rahatlatacaktır, özel günlerde çok uzun feribot kuyrukları oluyor. Böyle olunca da dışardan gelen insanlar buraya geldiğine pişman oluyor ve bir daha gelmiyorlar. İnsanlar dinlenmek, tatil yapmak için geliyorlar ama yolda daha fazla yoruluyorlar. Köprü yapıldığında feribotları da kaldırmamak gerekiyor. Çünkü feribotunda az da olsa ekonomiye katkısı var çünkü insanlar şehrin içinden geçiyorlar ve dikkatlerini çeken bir şey olursa burada vakit geçirebiliyorlar. İkisi bir arada olduğu zaman daha yararlı olacaktır diye düşünüyorum.
6-2018 yılı Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Troia yılı ilan edildi. Bize kazanımları neler olacaktır? Nasıl hazırlanıyoruz?
Onun çalışmalarını tam olarak bilemiyoruz, yerinde takip etmek gerekiyor diye düşünüyorum. Troya Antik Kenti dünya çapında bilinen bir değer olduğu için katkısı olacaktır. Bu konuda da yine idarecilere iş düşüyor, tanıtımını, reklamını iyi yapabilirsek çok güzel geçeceğini düşünüyorum. İyi hazırlanırsak daha fazla insanlar buraya gelecektir.
7-Muhtemelen büyükşehir olacağız. Bu konu hakkında neler düşünüyorsunuz?
Büyük şehir olunca nüfus artacaktır, bununla birlikte ekonomide canlanacaktır. Daha modern, yolları daha güzel olan bir şehir olacağımızı düşünüyorum. Şuan da belirli yerlerde yol çalışmaları yapıyorlar. Büyük şehir bu çalışmaları hızlandıracaktır. Şehirleşmede yeşil alanlara çok fazla önem vermiyorlar, çok fazla betonlaşıyoruz, yeşil alan olmadan büyük şehir olamayız, nefes alacak yerimiz kalmaz. Bir tarafımız deniz, bir tarafımız askeriye, bir tarafımız cezaevi, bir tarafta üniversite var hiçbir yere genişleyemiyoruz. Hava alanı zaten şehir içinde olduğu için başlı başına bir sorun olarak görünüyor. Uzak olan köylerimiz var onlara hizmet gitmesi içinde teşkilatlarımızı iyi kurmamız gerekiyor, öyle yapılmazsa hizmette sıkıntı yaşanabilir ama iyi idareciler olursa bir sorun olacağını düşünmüyorum. Programlarımızı uzun vade de yaparsak daha yararlı olacağını düşünüyorum.
Caner KÜPELİ