Hat Sanatı Nedir?
Hat sanatı, Arap harfleri kullanılarak yapılan güzel yazı yazma sanatına denmektedir. Osmanlı döneminde ortaya çıkmıştır. Hat sanatının ortaya çıkma tarihi olarak 6. yy ve 10. yy tarihleri arası gösterilmektedir. Osmanlı’da oldukça popüler olan bir sanat olan hat sanatı, günümüzde de halen daha devam etmektedir. Hat sanatının yapıldığı dönemdeki özellikleri de taşıdığı bilinmektedir. Hat sanatının gelişim göstermesi bu anlamda Arap harflerinin kullanımının artması ve gelişmesine bağlı olarak gözlemlenmiştir. Hat sanatıyla uğraşan kişilere hattat ismi verilmekte olup ülkemizde çok sayıda ünlü hattat bulunmaktadır. Aynı zamanda hat sanatına başlangıç yapmak isteyen kişiler içinde kurslar bulunmaktadır.
Hat Sanatı Teknikleri Nelerdir?
Hat sanatının tek bir yazım çeşidi bulunmamaktadır. Hat sanatı, içerisinde temel olarak altı adet yazı tekniği bulundurmaktadır. Hat sanatı yazım teknikleri ise şunlardır:
- Sülüs: Bu yazı türünün daha yumuşak ve hafif olduğu gözükmektedir. Aynı zamanda üçte bir anlamına da gelmektedir. Yazılan yazının üçte birinin yuvarlaklığı, üçte ikisinin düzlüğü temsil etmesinden dolayı bu adı aldığı söylenmektedir.
- Nesih: Sülüs’e çok benzeyen bir yazı türü olması ile bilinmektedir. Sülüsten farklı olarak ise daha küçük yazı boyutu ile yazılmaktadır. Kıvrak bir yazı tarzı olarak bilinen nesihin kelime anlamı ise ortadan kaldırmak demektir.
- Muhakkak: Bu yazı türü çanaklı olarak ifade edilmekte olup harflerin sol kısımlarının daha uzun olduğu görülmektedir. Aynı zamanda sülüse göre daha büyük bir yazı tipidir.
- Reyhani: Muhakkak yazı türünün daha küçük harflerle yazılan tarzıdır.
- Tevki: Bu yazı türünde birleşmeyen harflerin bağlandığı ve sülüs yazı tipine benzediği görülmektedir.
- Rik’a: Tevki’nin kurallarının geçerli olduğu bir yazı tipidir. Dikey harflerin boyutu uzatılmaktadır.
- Ta’lik: Bu yazı türünde oranlar dikkat çekmektedir. Harfler ve çizgiler birbiri ile orantılı olarak yazılmaktadır. Bu yazı türüne divan edebiyatında ve resmi yazışmalarda sıklıkla rastlanılmaktadır.
- Divani: Ta’lik yazı türünün İran’daki resmi yazışmalarda kullanılmış olan haline denmektedir.
Hat Sanatı Nasıl Yapılır?
Hat sanatının yapılabilmesi için öncelikli olarak yazılacak olan harflerin kafada tasarlanması gerekmektedir. Sonrasında ise hattat, kendi sanatsal zevkine göre harfleri kâğıda dökmelidir. Hat sanatını ortaya koymak isteyen kişiler, hat sanatı türlerinin neler olduğunu ve nasıl yazıldıklarını bilmelilerdir. Aynı zamanda bu kişilerin hat sanatı malzemeleri bulundurmalarıgerekmektedir. Bu malzemeler arasında hat kalemleri ve kalemtıraşlar, hat mürekkepleri, bambu kalemler, lika, hokka, matka ve kağıttır. Alınan kağıtların içerisinde asit olmamasına dikkat edilmelidir. Asitsiz kağıtlarda, eserler uzun seneler saklanabilmektedir.