Son verilere göre, Türkiye genelinde konut fiyatları rekor seviyelere ulaşarak ortalama olarak 3 milyon lirayı geçti. Ev satın alacak olanlar, tapuda bulunan detaylara dikkat etmekte ve bu süreçte "kat irtifakı" ile "kat mülkiyeti" arasındaki farkları anlamak oldukça önemli hale gelmiştir.
Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre, kat mülkiyeti; tamamlanmış bir yapının içerisindeki bağımsız bölümlerin, kat, daire, dükkan gibi, ayrı ayrı ve bağımsız bir şekilde kullanılmaya uygun olanlarının, o gayrimenkulün maliki veya ortak malikleri tarafından sahip olunan mülkiyet haklarını ifade eder. Diğer bir deyişle, kat mülkiyeti, her bir bağımsız bölümün ayrı ayrı mülkiyetinin tanındığı bir durumu ifade eder.
Öte yandan, kat irtifakı ise henüz tamamlanmamış veya tamamlanmakta olan bir yapı üzerinde, bu yapıların bağımsız bölümleri için arsa sahibi veya arsa sahipleri tarafından oluşturulan bir haktır. Kat irtifakı, inşaat sürecinde hak sahiplerinin paylarını belirler ve inşaat tamamlandığında kat mülkiyetine dönüştürülmesi gereken bir durumu ifade eder.
Ancak, bazı durumlarda bu süreçlerde sorunlar yaşanabilir. Örneğin, iskan alınmadan yapılan satışlar sonrasında, iskan masraflarının sonradan ev sahiplerinden talep edilmesi gibi durumlarla karşılaşılabilir. Tapuda kat irtifakı bulunması ve iskan başvurusunun yapılmamış olması da potansiyel riskler barındırabilir. Müteahhitin projeye aykırı hareket etmesi durumunda belediyeden yıkım kararı çıkabilir ve bankalar kredi kullandırmayabilir.
Bu nedenle, ev alıcıları tapu durumunu dikkatlice incelemeli ve kat mülkiyetine sahip olmanın önemini kavramalıdır. Kat mülkiyeti, bağımsız bir bölümün sahipliğini net bir şekilde belirtir ve ev sahibine satış, kiralama gibi haklar tanır. Bu belge, ev sahibinin haklarını koruyan en önemli belgelerden biridir.