Toplayıcılık Faaliyeti ve Yeni Model
EPDK'nın açıklamasına göre, toplayıcılık ve toplayıcı kavramları, 2022'deki düzenlemeyle lisansa tabi bir elektrik piyasası faaliyeti olarak tanımlandı. Bu modelin, toplayıcı şirketlerin portföyündeki şebeke kullanıcıları açısından güvenilirliği artırmayı ve piyasa işletmecisi için kayıt, teminat, uzlaştırma, ödeme ve yaptırım süreçlerinin daha sağlıklı yürütülmesini sağlamayı hedeflediği belirtildi.
Toplayıcılık faaliyeti, EPDK'dan lisans almış yatırımcıların anlaşma yaptığı şebeke kullanıcıları ile tüketim veya üretim programı yapmasını, küçük güçlü tüketici ve üreticileri arz ve sistem güvenliği için kullanılabilir hale getirmesini, şebeke dengesinde rol oynamasını ve bu kullanıcılar adına elektrik enerjisi alıp satabilmesini içeriyor.
Yeni Modelin Getireceği Faydalar
Açıklamada, yeni modelin talep esnekliğini piyasaya sunmak isteyen ancak piyasa kurallarına ve altyapısına hakim olmayan, gerekli finansmanı sağlayamayan veya ticaret risklerini tek başına yönetmekten çekinen şebeke kullanıcıları için önemli kazanımlar sağlayacağı vurgulandı. Bu sistem sayesinde, finansal avantajlar elde edilecek, talep esnekliği etkinleştirilecek ve piyasa katılımı için caydırıcı faktörler ortadan kaldırılabilecek.
Yenilenebilir Enerjide Verimlilik Artışı
Toplayıcılar, sahip oldukları bilgi teknolojileri ve enerji yönetimi altyapısı ile dağıtık enerji kaynaklarının üretim tahminlerini, toptan satış piyasalarındaki elektrik fiyatlarını ve sistemdeki arz-talep dengesine ilişkin verileri bir arada değerlendirebilecekler. Bu sayede, farklı nitelik ve ölçeklerdeki şebeke kullanıcılarından oluşan portföylerini optimum düzeyde işletebilecek ve yenilenebilir enerjinin şebekeye entegrasyonu için gereken esnekliğe katkıda bulunabilecekler.
Türkiye’de Lisanssız Elektrik Üretimi
Türkiye'de 14.500 megavat seviyesinde lisanssız elektrik üretimi bulunuyor. EPDK, bu tesislerin büyük çoğunluğunun GES (güneş enerjisi santrali) olduğunu ve bu tesislerin birleşerek 50 megavat, 100 megavat, 300 megavat gibi büyüklüklerde tek bir üretim santrali gibi hareket edebileceğini belirtti. Bu birleşme, küçük güçteki üretim tesislerinin dengeleme güç piyasası gibi piyasalarda faaliyette bulunmalarını sağlayacak ve yenilenebilir enerji kaynaklarından daha verimli şekilde yararlanılmasını mümkün kılacak.