Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) kapsamında ilkokullarda uygulanmaya başlanan “Öğrenci Gelişim Raporu” sistemi, öğretmenler, öğrenciler ve veliler açısından ciddi sorunlar barındırdığı gerekçesiyle eleştiriliyor. Çanakkale Eğitim-Bir-Sen 1. Şube Başkanı Resul Can, uygulamanın sahadaki karşılığının beklentileri karşılamadığını belirterek, raporların sadeleştirilmesi çağrısında bulundu.
Eğitim-Bir-Sen tarafından yapılan değerlendirmede, öğrenci gelişim raporlarının öğretmenler üzerinde ağır ve bürokratik bir yük oluşturduğu, öğrencinin gelişimini net biçimde ortaya koyamadığı ve veliler için anlaşılır bir geri bildirim sunmaktan uzak olduğu vurgulandı. Açıklamada, raporların mevcut haliyle “çözülmesi gereken bir bilmeceye” dönüştüğü ifade edildi.
Öğretmene Bürokratik Yük
Açıklamada, her öğrenci için sosyal-duygusal, akademik ve davranışsal alanlarda onlarca kriterin sisteme girilmesinin ciddi zaman kaybına yol açtığına dikkat çekildi. Bu kadar fazla ölçütün her öğrenci için özgün, tutarlı ve kanıta dayalı biçimde değerlendirilmesinin sahadaki gerçeklikle uyuşmadığı belirtilirken, uygulamanın öğretmenlerde tükenmişlik hissi oluşturduğu kaydedildi.
Eğitim-Bir-Sen’e göre sistem, öğretmeni yoran ve eğitimin niteliğine katkı sunmayan bir “istatistik ve veri toplama” yükü haline gelmiş durumda. Bu durumun raporların nesnelliğini de zedelediği ifade edildi.
Öğrencilerde Motivasyon Kaybı ve Etiketlenme Riski
Öğrencilerin somut ve anlaşılır bir karne beklentisi içinde olduğu vurgulanan açıklamada, sayfalarca süren karmaşık raporların karne heyecanını azalttığı belirtildi. Raporların öğrenciler tarafından sahiplenilmediği, yol gösterici bir geri bildirim işlevi görmekten uzak kaldığı ifade edildi.
Ayrıca 1. sınıftan itibaren çocukların kategorize edilmesinin, gelişimi desteklemekten ziyade erken yaşta “etiketlenme” ve “yetersizlik algısı” oluşturma riski taşıdığına dikkat çekildi. Sürekli denetlenme ve puanlanma kaygısının, ilkokulun keşfetme ve oyun temelli yapısını zayıflattığı vurgulandı.
Veliler İçin Muğlak ve Anlaşılmaz
Velilerin raporları akademik terminolojiyle dolu, belirsiz ve karmaşık bulduğu ifade edilirken; çocuğun durumunun net biçimde ortaya konulmamasının kafa karışıklığına yol açtığı belirtildi. Velilerin raporu aldıktan sonra dahi öğretmenlere “Çocuğumun durumu iyi mi, kötü mü?” sorusunu sormak zorunda kaldığı kaydedildi.
Bu durumun, veliyi sürece dahil etmek yerine daha da uzaklaştırdığı ve endişeleri artırdığı dile getirildi.
“TYMM Ruhunu Yansıtmıyor”
Eğitim-Bir-Sen açıklamasında, TYMM’nin çok yönlü gelişimi ve süreç odaklı eğitimi esas aldığı hatırlatılarak, mevcut rapor uygulamasının sonuç odaklı bir ölçme anlayışına sıkıştığı belirtildi. Soyut değerlerin puanlar ve kalıp ifadelerle ölçülmeye çalışılmasının, bu değerleri sıradanlaştırdığı ifade edildi.
Açıklamada, iyi niyetle başlatılan uygulamanın gelinen noktada okul, aile ve öğrenci arasındaki iletişimi kolaylaştırmak yerine zorlaştıran bir veri toplama organizasyonuna dönüştüğü savunuldu.
Sadeleştirme Çağrısı
Çanakkale Eğitim-Bir-Sen Şube Başkanı Resul Can açıklamasında, öğrenci gelişim raporlarının; öğretmen, öğrenci, veli ve TYMM perspektifinden sahadaki gerçekler dikkate alınarak yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.
Can, raporların anlaşılır bir dille hazırlanması, ölçüt sayısının azaltılması, öğretmenin gözlem kalitesinin artırılması ve velilere yol gösterici somut öneriler sunan dinamik bir yapıya kavuşturulması gerektiğini ifade etti.