Dijital okuryazarlık, günümüzde çeşitli sektörlerde adı çok fazla geçen bir kavramdır. Her ne kadar çok fazla anılan bir kavram olsa da pek çok kişi dijital okuryazarlığın ne anlama geldiğini bilmez. Bu nedenle de dijital okuryazarlığın ne anlama geldiği birçok kişi tarafından merak edilir.
Dijital teknolojiyi, teknolojik ürünleri anlamak ve bunları en uygun şekilde kullanmak dijital okuryazarlık olarak ifade edilir. Dijital okuryazarlıkta sanal dünyada güvenli bir şekilde ilerlemek ve çeşitli bilgileri analiz edebilmekte son derece önemli bir yer tutar. Sanal dünyada belirli etik koşullara uyarak daha sağlıklı bir ortam elde edilir. Ayrıca dijital okuryazarlık ile kişilerin kendi gizli bilgilerini koruma konusunda daha bilinçli olması sağlanır. Peki dijital okuryazarlık nedir? Dijital okuryazarlık neden gerekli? Ayrıntıları açıklıyoruz.
Dijital Okuryazarlık Neden Gerekir?
Günümüzde hayatımızın birçok noktasında teknolojik ürünlerin kendine ait özel bir yeri vardır. Teknolojik ürünler adeta insan hayatının ayrılmaz bir parçası olmuştur. Çeşitli teknolojik ürünlerle beraber dijital platformların da kullanılmaya başlanması ile dijital okuryazarlık kavramı önem kazanmıştır. Dijital okuryazarlık ile bu platformlar en verimli şekilde kullanılabilir. Dijital okuryazarlık sayesinde eğitim ve meslek hayatına yönelik bazı şeylerde ilerleme, dijital güvenliği arttırma, bilgiye daha kolay erişme ve interneti daha verimli kullanma, daha yaratıcı olma ve daha iyi biçimde etkileşim gerçekleştirme mümkün olur.
Dijital Okuryazarlık Becerileri
Dijital okuryazarlık ile birçok beceri elde edilir. Bu beceriler şu şekilde sıralanabilir:
- İşitsel ve görsel çeşitli medya türlerini anlama konusunda beceri kazandırır. Buna medya okuryazarlığı denir. Medya okuryazarları, çeşitli paylaşımlarını anlayabilen ve yorumlayabilen insanlardır. Aynı zamanda kendileri de medya iletileri paylaşabilecek kabiliyet elde ederler.
- Dijital dünyadaki her paylaşım doğru değildir. Bu nedenle buradaki medya iletilerini iyice sorgulamak, anlamak ve eleştirel bir bakış açısıyla yaklaşmak gerekir. Bu şekilde kötü niyetli insanların manipülasyonundan kaçınmak ve dijital dünyada daha güvenilir bir şekilde ilerlemek mümkün olur.
- Dijital okuryazarlık öğrenirken çeşitli teknolojik ürünlerin kullanımı ile ilgili de eğitim verilir.
- Dijital dünyada her türlü insan vardır. Dünyanın her yerindeki insanlar dijital platformlar ile bir araya toplanır. Bu dünyanın içerisinde iyi niyetli kişiler olduğu gibi kötü niyetli kişiler de vardır. Bu nedenle dijital güvenliğe dikkat edilmelidir. Dijital güvenlikte dikkat edilmesi gerekenler söz konusu olduğunda bilgi, güçlü bir paroladır. Bir diğer dikkat edilmesi gereken ise zararlı yazılımlardan ve olası siber saldırılardan korunmak için gerekli bir altyapıya sahip olmaktır.
- Dijital okuryazarlık ile dijital dünyada daha sağlıklı ve verimli bir iletişim gerçekleştirme becerisi elde edilir.
- İnterneti en faydalı şekilde kullanabilmeyi sağlar.
Dijital Okuryazarlık Aşamaları
Dijital okuryazarlık temel olarak şu şekilde 3 farklı aşamaya ayrılır:
- Gerek dijital dünyada gerek ise gerçek dünyada anlamak ve anlayarak ilerlemek oldukça önemlidir. Dijital dünyada anlayarak hareket etmek aynı zamanda dijital güvenlik için de mühimdir. Bu sebeple dijital dünyada görülen her veri incelenmeli, değerlendirilmeli, analiz edilmeli ve ayrıştırılmalıdır.
- Günümüzde çoğu kişi dijital dünyadan en doğru ve en verimli şekilde yararlanma konusunu başaramamaktadır. Dijital okuryazarlık ile bu eksiklerin kapatılması amaçlanır. Yine bunun için çeşitli dijital işlemlerin nasıl yapılacağına dair bilgiler öğretilir.
- Dijital okuryazarlıkta hali hazırda dijital platformlarda bulunan medya veriler yorumlanır. Ancak bu verileri yorumlamanın yanı sıra dijital okuryazarların kendi medyalarını da üretmesi gerekir. Bu medyalar işitsel, görsel veya basılı olsa da fark etmez. Bu sayede dijital dünyanın bitmek bilmez medya ihtiyacı da karşılanmış olur. Üretilen medyalar sosyal ağlarda veya blog sitelerinde paylaşılabilir.