Kaleninsesi ← Ana Sayfa
Yaşam

Conkbayırı’nda Tarihi Dönüm Noktası: Mustafa Kemal Yürüyüş Yolu

✍️ Deniz Çetin 📅 14 Mayıs 2026 11:28 👁️ 35 görüntüleme

Eceabat sınırlarında yer alan ve 1915 Çanakkale Muharebeleri’nin kritik safhalarına sahne olan Mustafa Kemal Yürüyüş Yolu, 25 Nisan 1915’te 19. Tümen Komutanı Mustafa Kemal’in 57. Alay ile muharebe sahasına intikal ettiği güzergâh olarak tarihe geçti.

Günümüzde Eceabat ilçesinde Mustafa Kemal Yürüyüş Yolu olarak adlandırılan bölge kara çıkarmalarının başladığı 25 Nisan 1915 günü dönemin 19. Tümen Komutanı Mustafa Kemal'in 57. Alay ile muharebe sahasına intikal ettiği rotadır. Bu tarihi güzergah Çanakkale Muharebelerinin dönüm noktalarından birine tanıklık etti. Atatürk insiyatif alarak 57. Alay ile harekete geçti ve Conkbayırı gibi hakim bir yükseltinin kaybedilmesini önledi. Mustafa Kemal, bu rotanın sonunda askerlerine 'Ben size taarruzu değil ölmeyi emrediyorum' emrini verdi.


57. Alay Komutanı Binbaşı Hüseyin Avni Bey, 19. Tümen Komutanı Kurmay Yarbay Mustafa Kemal ile gerçekleşen intikali anlatırken "Umumi bir sevinçle Bigalı Deresini takiben yürüyüşe geçtik" diyerek 57. Alay askerlerin moral ve motivasyonunun da yüksek olduğunu belirtir. Hüseyin Avni Bey'in başka bir ifadesinde ise "Düşmanı pak vatanımızdan bir an evvel tard etmek azm-i katisiyle mola vermeksizin Kocaçimen tepesine ulaşılmıştır" der. Ancak asker yorulduğu ve yürüyüş kolunun derinliği uzadığı için Mustafa Kemal tarafından burada 57. Alaya 10 dakikalık bir istirahat verildi.


Ancak Mustafa Kemal güzergahı askerlere söyleyerek kısa mola ardından onu takip etmelerini istedi. Abdal Geçidi üzerinden Conkbayırı'na varan Atatürk 27. Alaya bağlı bir grup askerin çekilmekte olduğunu görür ve tarihi diyalog da bu esnada yaşanır. 19. Tümen Komutanı Mustafa Kemal "Nereye gidiyorsunuz?" der. Askerler ise "Efendim düşman" cebanını verir. Mustafa Kemal askerlere cevaben "Düşmandan kaçılmaz" der. Askerler cephanelerinin bittiğini söylese de Atatürk cephaneniz yoksa süngünüz var diyerek bu askerleri yere yatırır. O esnada istirahati biten ve tümen komutanın söylediği güzergahı takip ederek Conkbayırı'na doğru gelmekte olan 57. Alayın hızla yanına gelmesini emreder. 57. Alay yetiştiğinde ise Atatürk Çanakkale muharebelerinin seyrini değiştiren "Ben size taarruzu değil ölmeyi emrediyorum, biz ölünceye kadar geçecek zaman zarfında yerimizi başka kuvvetler ve kumandanlar alabilir" diyerek taarruzu başlatır. Tarihi rotadaki intikalin ardından gerçekleşen bu muharebe Çanakkale Muharebelerinin dönüm noktası olur. Çünkü yarımadanın hakim ve kritik yükseltilerinin işgal edilmesi önlendi.
Mustafa Kemal Yürüyüş Yolunun İngiliz tarihinde yansımaları


Mustafa Kemal Yürüyüş Yolunda gerçekleşen tarihi olay İngiliz resmi tarihine şu sözlerle yansıdı:"Türkler için ne mutlu idi ki 19. Tümen Komutanı, istikbalin Reis-i Cumhuru olan Mustafa Kemal'den başkası değildi ve mukadderata hâkim olan bu adam derhal, bariz bir komutan kudret ve kabiliyeti gösterecekti. Düşmanın Conkbayırı'na doğru ilerlediğini işitir işitmez, bunun sahte bir hareket olmayıp kuvvetle yapılan ciddi bir taarruz olduğunu anladı."
Avustralyalı Gazeteci "Mustafa Kemal Bey orada olamasa Avustralyalı ve Yeni Zelandalılar Conkbayırı'nı belki de o sabah ele geçirecekler"
Avustralyalı Gazeteci-Yazar Alan Moorehead ise Atatürk liderliğinde gerçekleşen bu müdahaleyi şöyle anlatır: "İtilaf Devletleri açısından bakıldığında, ast rütbeli ama dâhi bir Türk komutanının o anda o noktada bulunması tüm seferin en acımasız rastlantılarından birisidir. Mustafa Kemal Bey orada olamasa Avustralyalı ve Yeni Zelandalılar Conkbayırı'nı belki de o sabah ele geçirecekler, savaş daha o anda sonuçlanmış olacaktı."

İlgili Haberler

Çanakkale’de gaziler için anlamlı yürüyüş
18.09.2026
Gökçeada'da Sinema Günleri başladı: Ada halkının sinema keyfi!
18.09.2026
Bozcaada’da hizmet gücü artıyor: Yangın tankerleri, traktör ve vidanjör!
18.09.2026
Biga’nın eski belediye başkanları kabirleri başında anıldı
18.09.2026
ÇTB’den üyelere yerinde ziyaret: Talepler sahada dinlendi!
18.09.2026
Başkan Deniz; "Gelişim için ortak akıl ve iş birliği şart"
18.09.2026
Kaymakam Kaptanoğlu Pınarbaşı Köyü’nde şehit yakını ve gazileri unutmadı
18.09.2026
Taştepe Köyü’nde Halk Toplantısı
18.09.2026
Çanakkale köylerinde ulaşım kalitesi artıyor!
17.09.2026
Biga fuara kilitlendi; Geri sayım başladı!
17.09.2026
MHP Merkez İlçe sahada: Parlak ve yönetiminden önemli temaslar
17.09.2026
Bozcaada'da pazar denetimi!
17.09.2026
Çanakkale’de Ahilik Haftası buluşması
17.09.2026
Gökçeada'nın Kurtuluş Günü ve 19 Eylül Gaziler Günü hazırlıkları başladı
17.09.2026
Çanakkale’de amatör balıkçılara yeni kurallar: Boğaz ve köprü çevresine dikkat
17.09.2026
Yahya Çavuş Kur’an Kursu’nda “Hz. Peygamber ve Güzel Ahlak” programı
17.09.2026