Homeros’un “parlayan yapraklarıyla kutsal ağaç” diye anlattığı zeytin, yüzyıllardır Çanakkale’nin toprağıyla özdeşleşmiş durumda. Ancak bu yıl o bereketli topraklar sessiz.
Çanakkale genelinde Eylül ayı sonlarında başlayan zeytin hasadı, üreticinin yüzünü güldürmedi. Çanakkale’nin verimli zeytinliklerinde hasat zamanı geldi ama dallar boş, üreticinin eli kederli kaldı. Eylül ayının sonlarında başlayan zeytin hasadı, beklenen bereketi getirmedi.
Ağaçlarda ürün azlığı dikkat çekerken, zeytinyağı fiyatları daha sezon başında yükselişe geçti.
Zeytinyağı fiyatlarının daha sezon başında bile iki kata kadar yükselmesi endişe yarattı.
Çanakkale Ziraat Odası Başkanı Ufuk Ünver, yaşanan verim düşüklüğü, kuraklık, artan üretim maliyetleri ve Çiftçi Kayıt Sistemi’ndeki yeni uygulamalar hakkında Kaleninsesi Gazetesi’ne değerlendirmelerde bulundu.
Ünver: Kuraklık kapıda; ‘Yağmur suyunun her damlası değerli’
Kaz Dağları’nın yamaçlarında binlerce yıldır bereketin simgesi olan zeytin, bu yıl sessizliğe büründü.
Çanakkale genelinde Eylül ayı sonlarında başlayan hasat, üreticinin yüzünü güldürmedi. Ağaçlarda ürün yok denecek kadar az, yeşil zeytin ise neredeyse hiç görülmüyor. Kuraklık, aşırı sıcaklıklar ve çiçek dönemine denk gelen yağmurlar, zeytin verimini adeta sıfırladı. Zeytinyağı fiyatları daha sezon başında üç kata kadar artarken, üretici “yok yılı”nın yükünü taşımakta zorlanıyor.
Çanakkale Ziraat Odası Başkanı Ufuk Ünver, “Bu yıl zeytin yok. Bu durum sadece üreticiyi değil, tüketiciyi de doğrudan etkileyecek,” diyerek tabloyu açıkça ortaya koydu. Ünver ayrıca, kuraklıkla mücadelede suyun her damlasının kıymetinin bilinmesi gerektiğini vurguladı; çiftçilere ise kayıt yenileme uyarısı yaptı: “31 Aralık’a kalmayın, desteğin yolu kayıttan geçiyor.”
“Bu yıl zeytin yok denecek kadar az”
Başkan Ünver, bu yılın zeytin açısından son yılların en zayıf sezonu olduğunu belirterek, “Bu yıl zeytinlerde yok denilecek bir ürün yılı yaşıyoruz. Bölgesel olarak Ezine, Çanakkale merkez ve Ayvacık bölgelerinde geçen yıla kıyasla yalnızca yüzde 10 verim var. Yani yüzde 90 oranında ürün yok diyebiliriz,” dedi.
Rekolte düşüşünün birçok nedeni olduğunu vurgulayan Ünver, “Kurak giden yıl, aşırı sıcaklıklar ve çiçek dönemine denk gelen yağmurlar verimi düşürdü. 20 Mart’ta yağan yağmur çiçekleri döktü. Bu da zeytin oluşumunu büyük ölçüde engelledi,” ifadelerini kullandı.
Zeytinyağında fiyat artışlarının kaçınılmaz olduğunu dile getiren Ünver, “Geçen sene litre fiyatı 50-70 TL civarındayken, bu yıl yüzde 250-300 hatta 400’e kadar artış görüyoruz. Sezonun başındayız ama ilerleyen günlerde fiyatlar daha da yükselecek. Çünkü zeytin yok. Olan zeytinler de sıcaktan ve hastalıktan dolayı erkenden yere dökülüyor,” dedi.
Kuraklık ve sulama sistemleri büyük risk oluşturuyor
Ziraat Odası Başkanı, kuraklık tehlikesine dikkat çekerek suyun doğru yönetilmesi gerektiğini vurguladı:
“Yağışlar geç geldi. Eylül başında beklediğimiz yağmurlar ekim sonunda başladı. Bu da bütün ürünleri etkiledi. Meteorolojiye göre önümüzdeki 5 ila 7 yıl kurak bir dönem bizi bekliyor. Bu sadece tarımı değil, tüm canlı yaşamını etkileyecek.”
Kapalı Sulama sistemine geçilmesi şart!
Ünver, mevcut sulama sistemlerinin yenilenmesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Yağmur suyundan başlayarak tüm sularımızı değerlendirmek zorundayız. Çatılardan akan, derelerden gelen hiçbir suyun zayi olmaması gerekiyor. Çanakkale’de hâlâ açık kanal sulama sistemi kullanılan ilçeler var. Devletimizin acilen kapalı sisteme ve damlama sulamaya geçmesi lazım. Bu konuda teşviklerin artırılması şart, aksi takdirde bu su hiçbirimize yetmeyecek.”
“Sübvansiyonlu tarım kredileri oranının artırılması çiftçiyi zorluyor”
Ünver, tarım kredilerinde yapılan son düzenlemeye de tepki gösterdi:
“Bakanlığımızın Hazine destekli sübvansiyonlu tarım kredilerinde çiftçinin ödeyeceği faiz oranı çiftçimizi olumsuz etkiliyor. Zaten zor bir üretim yılı geçiriyoruz. Devletin üretimi desteklemesi gerekirken maliyet yükü artıyor. Bu kararın ivedi şekilde revize edilmesi gerektiğini düşünüyoruz.”
Ünver ayrıca, ihracat kısıtlamalarının da üreticiyi olumsuz etkilediğini hatırlattı:
“Geçtiğimiz yıllarda getirilen zeytinyağı ihracat kısıtlaması, fiyatların geri gelmesine neden oldu. Çoğu üretici zeytin ağaçlarını kesmek zorunda kaldı. Maliyetler bu kadar yüksekken üretim cazibesini yitiriyor. Bu gidişle vatandaş zeytin dikmeyi bırakacak, mevcut ağaçlarını da kesmeye devam edecek,” dedi.
Çiftçi Kayıt Sistemi’nde yeni dönem başladı
2025 yılı itibarıyla Türkiye genelinde 21 ilde olduğu gibi Çanakkale’de de Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) işlemleri ziraat odalarına devredildi. Başkan Ünver, bu değişikliğin çiftçiler için büyük kolaylık sağladığını belirterek şunları söyledi:
“Artık çiftçimiz Tarım İl Müdürlüğü’ne gitmeden, tüm işlemlerini tek noktadan odadan halledebiliyor. Bu, üretici için çok büyük bir kolaylık. Tarım İl Müdürlüğü’ne ve bakanlığımıza teşekkür ediyoruz. Ancak çiftçilerimizin işlemlerini son güne bırakmamasını istiyoruz. 31 Aralık 2025 son tarih. Lütfen bu tarihe kalmadan yenilemelerini yapsınlar. Her şey bu yenilemeye bağlı; desteklerden yararlanmak için bu işlemin yapılması gerekiyor.”
Ünver, Çanakkale genelinde yaklaşık 6 bin üreticinin ÇKS sistemine kayıtlı olduğunu ancak şu ana kadar 500 çiftçinin kayıt yaptırdığını ifade etti. Bu da geriye çok sayıda üreticinin başvurması demek. Son günlerde yığılma olursa sistem, altyapı bu yoğunluğu kaldırmaz dedi.
“Çözüm arayalım, suçlu aramayalım”
Ünver, sözlerinin sonunda üreticilere birlik çağrısında bulundu:
“Vatandaş geç kalıp işlemini yetiştiremediğinde suçlu arıyor. Suçlu aramayalım, çözüm arayalım. El birliğiyle üretime sahip çıkmak zorundayız.” Dedi.
29 Ekim Mesajı: “Cumhuriyet Bayramımız Kutlu Olsun”
Sözlerini Cumhuriyet Bayramı kutlamasıyla noktalayan Ufuk Ünver, “Yarın Cumhuriyet Bayramımız başlıyor. Tüm üreticilerimizin, ülkemizin ve milletimizin 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nı kutluyor, tebrik ediyorum,” dedi.