Kaleninsesi olarak, meslek lisesi mezunu gençlerin istihdam şansını artırmayı amaçlayan bu dijital temelli eğitim modelini, projenin yürütücüsü ÇOMÜ Coğrafya Eğitimi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Evren Erginal ile konuştuk.
Geliştirme aşamasındaki projede; Erginal proje için; “Mesleki ve teknik eğitim alan öğrencilerin güncel teknolojiye uyumlu bilgi ve becerilerle donatılmasını, iş gücü piyasasının beklentilerine daha hazır bireyler olarak mezun olmalarını ve eğitim ile istihdam arasındaki bağı güçlendiren yol gösterici bir çerçeve oluşturmasını amaçlıyoruz,” açıklamasında bulundu. Bu yönüyle çalışma, yalnızca bir eğitim projesi değil, aynı zamanda mesleki eğitimin dijitalleşme sürecine uyumunu hızlandıracak stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Çanakkale’de mesleki eğitimin geleceğini yakından ilgilendiren, kapsamlı ve yenilikçi bir çalışma alanı sunan dijital teknolojilerle desteklenen bu mesleki eğitim projesinin, özellikle teknik alanlarda eğitim alan gençler için önemli bir dönüşüm yaratması bekleniyor.
Mesleki eğitimde küresel tablo ve Türkiye gerçeği
Prof. Dr. Ahmet Evren Erginal, mesleki ve teknik eğitimin dünyadaki konumuna da dikkat çekerek değerlendirmelerde önemli bulundu. Mesleki eğitimin temel misyonunun sanayinin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücüne gerekli bilgi, beceri ve yetkinlikleri kazandırmak olduğunu vurgulayan Erginal, teknolojik açıdan gelişmiş ülkelerde bu hedefe büyük ölçüde ulaşıldığını ifade etti. Bu ülkelerde mesleki ve teknik eğitimin yalnızca bireysel istihdama değil, aynı zamanda sanayileşme süreçlerine ivme kazandıran ve küresel ölçekte rekabet gücünü artıran stratejik bir unsur haline geldiğini belirtti.
Gelişmekte olan ülkelerde ise tablonun aynı ölçüde olumlu olmadığını dile getiren Erginal, meslek lisesi mezunlarının mevcut bilgi birikimi ve teknik donanımlarının, ekonomik, teknolojik ve endüstriyel dönüşümün hızına ayak uydurmakta çoğu zaman yetersiz kaldığını söyledi.
Üretim süreçlerinde dijitalleşme, otomasyon ve ileri teknoloji kullanımının hızla arttığına işaret eden Erginal, gençlerin yeni değer ve becerileri edinme süreçlerinde zorlandığını, bunun da sektördeki hızlı değişimlere uyumu güçleştirdiğini kaydetti. Erginal, bu durumun doğrudan meslek lisesi mezunlarının istihdam şansını düşürdüğünü vurguladı.
İşveren açısından “ek maliyet” sorunu
Prof. Dr. Ahmet Evren Erginal, sorunun yalnızca eğitim boyutuyla sınırlı olmadığını, iş gücü piyasasında da belirgin bir karşılığı bulunduğunu belirterek, yeni mezun gençlerin istihdam sürecinde işverenlerin çoğu zaman ek eğitim maliyetlerini üstlenmek zorunda kaldığını söyledi. İşbaşı eğitimleri, makine kullanımına yönelik ilave kurslar ile güvenlik ve teknik yeterlilik eğitimlerinin işletmeler açısından ek yük oluşturduğunu ifade eden Erginal, bu durumun genç mezunların zaman zaman iş gücü piyasasında “maliyet unsuru” olarak görülmesine yol açtığını dile getirdi. Pek çok işverenin bu ek maliyeti üstlenmek yerine meslekte deneyimli çalışanları tercih ettiğini vurgulayan Erginal, gençlerin kariyerlerinin daha başında ciddi bir rekabet dezavantajıyla karşı karşıya kaldığını kaydetti.
Meslek liseleri ve MYO’lara kritik rol
Bu tablonun temelinde eğitim sistemi ile iş gücü piyasasının beklentileri arasındaki yapısal uyumsuzluğun yer aldığını belirten Erginal, ortaöğretim ve yükseköğretim düzeyinde verilen mesleki eğitimin üretim teknolojilerindeki hızlı değişimi yeterince takip edememesinin önemli bir sorun olduğuna dikkat çekti. Müfredatların sektör ihtiyaçlarına göre sürekli ve dinamik biçimde güncellenememesinin sorunu kronik hale getirdiğini ifade eden Erginal, meslek liseleri ile meslek yüksekokullarının iş gücü piyasasının gereksinimlerini çok daha yakından analiz etmesi gerektiğini söyledi. Eğitim politikalarının sektör taleplerine göre düzenli olarak revize edilmesinin, teorik bilginin uygulamayla desteklenmesinin ve atölye ağırlıklı eğitimin güçlendirilmesinin belirleyici olduğunu vurguladı. Uygulama temelli eğitim sayesinde öğrencilerin yalnızca bilgi değil, doğrudan üretim süreçlerinde kullanılabilir beceri ve mesleki refleksler kazanmasının hedeflendiğini belirten Erginal, bunun hem mezunların istihdam edilebilirliğini artıracağını hem de işletmelerin ek eğitim yükünü azaltarak genç istihdamına daha olumlu yaklaşmalarını sağlayacağını dile getirdi.
ÇOMÜ’den dijital temelli eğitim modeli
ÇOMÜ bünyesinde geliştirilen dijital eğitim projesinin de tam olarak bu ihtiyaçtan doğduğunu ifade eden Erginal, projede mesleki eğitimde dijital dönüşümü merkeze alan bir yaklaşım benimsediklerini söyledi. Çalışmanın tüm meslek dallarında tek seferde çözüm üretecek iddialı bir model olarak değil, belirli kritik alanlarda pilot uygulamalarla somut sorunlara çözüm üretmeyi hedefleyen bir yapı olarak tasarlandığını belirtti. Özellikle gaz altı kaynak uygulamalarındaki yetersizlikler, makine bakım ve onarım süreçlerinde yaşanan sorunlar, CNC makinelerinin kullanım ve bakımındaki eksiklikler, genel kaynak uygulamalarındaki problemler ile otomasyon sistemlerini yönetecek nitelikli operatör eksikliğinin projenin odak noktalarını oluşturduğunu kaydeden Erginal, bu alanların sanayide üretim sürekliliği ve kalite açısından kritik başlıklar olduğunu vurguladı.
AR ve VR destekli mesleki eğitim
Proje kapsamında meslek lisesi öğrencilerinin tamamlayıcı mesleki eğitimlerle bilgi ve deneyimlerinin artırılmasının hedeflendiğini aktaran Erginal, artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik gibi dijital teknolojilerin eğitim süreçlerine entegre edileceğini söyledi. Sanal gerçeklik tabanlı simülasyonlar sayesinde öğrencilerin gerçek makine ve ekipman üzerinde risk almadan pratik yapabileceğini, karmaşık üretim süreçlerini sanal ortamda deneyimleyerek hata yaparak öğrenme imkânı bulacağını ifade etti. Artırılmış gerçeklik uygulamalarının ise gerçek atölye ortamında dijital yönlendirmeler ve görsel rehberlik sağlayarak öğrenmeyi destekleyeceğini dile getirdi. Bu sayede öğrencilerin yalnızca teorik bilgiye değil, güncel teknolojilerle uyumlu ve iş yaşamında doğrudan karşılığı olan pratik becerilere sahip olmasının amaçlandığını söyledi.
Amaç: Daha donanımlı teknik personel
Geliştirilecek güncel mesleki eğitim modülleri ve sanal gerçeklik tabanlı uygulamalarla öğrencilerin mesleki kariyere, yükseköğretime ve iş yaşamına daha donanımlı hazırlanmasının öngörüldüğünü belirten Erginal, nihai hedefin üretim süreçlerine hızla adapte olabilen, güncel bilgi, beceri ve yetkinliklerle donatılmış nitelikli teknik personel yetiştirmek olduğunu ifade etti. Projenin, iş yaşamının gerektirdiği koşullara uygun uzmanlaşmış ara elemanların yetiştirilmesine katkı sağlamasını ve mesleki eğitimin dijitalleşme çağının gerisinde kalmaması için bir model oluşturmasını beklediklerini sözlerine ekledi.
Projenin, iş yaşamının gerektirdiği koşullara uygun uzmanlaşmış ara elemanların yetiştirilmesine katkı sağlaması ve mesleki eğitimin dijitalleşme çağının gerisinde kalmaması için bir model oluşturması bekleniyor.