Çanakkale genelinde, döküm soba ve küçük soba satışları arttı. Soba tüketiminde özellikle düşük gelirli aileler ve kırsal bölgelerde yaşayanlar, doğalgaz ya da elektrikli ısıtma sistemlerinin maliyetine yüksek olduğunu dile getiriyor. Çanakkale’nin köklü demirci esnaflarından Mehmet Çeneli ile soba satışları, yeni trend pelet tüketimi hakkında konuştuk.
Çocukluğumuzda, eskiden kış akşamları tüm ailenin bireyleri evde toplandıktan sonra kömür, odun sobaları yakılır, akşam yemeği hazırlıkları yapılır, sobayla ısınmış sıcacık evlerde yemekten sonra soba üstünde kestaneler çevrilir, kokusu tüm evi sarardı. Çaydanlık hemen yerini bulurdu. Tüm aile bireyleri sıcak soba etrafında birbirleri ile vakit geçirirdi. 2000’li yılların başı itibari ile hemen hemen her ev artık doğalgaza erişmiş ve yılların eskitemediği sobalar teker teker yerini peteklere bırakmıştı.
Eskiye dönüş başladı!
Soğuk kış aylarında maliyetinin uygun olması ve artan enerji faturalarına karşı bir alternatif sunması nedeniyle birçok vatandaşa artık eskiye dönüş kararı aldı. Yeni dönem geleneksel ısınma yöntemlerinde kömürden çok odun ve pelet artık daha ekonomik hale geldi. Özellikle Marmara ve Karadeniz bölgelerinde soğuk karasal iklim bölgelerinde peletli sobalar daha çok tercih edilen bir yakıt haline geldi.
Döküm soba satıcısı ve tamircisi Mehmet Çeneli, soba satışların son dönemde daha çok köylerde arttığını, merkez ilçelerden biraz daha uzak bahçeli müstakil evlerin bu dönem soba alımında daha çok öne çıktığını belirtti. Ancak soba kullanmaya tekrar dönüş yapmak istediğini belirten çok sayıda vatandaşla karşılaştığını aktardı.
“Pelet düşünüldüğü kadar ucuz değil!”
Çeneli, pelet yakıtı için ise düşünüldüğü kadar maliyetinin düşük olmadığını aktardı. Evde akşam otururken sadece sobaya en az 1 – 1,5 paket pelet gerektiğini ve aya vurduğunda ise yakıt tüketiminin 1 tonu bulduğunu ve aylık 1 ton Peletin 4 bin ile 6 bin TL arasında değiştiğini aktardı. Bu nedenle doğalgazdan sobaya geçiş yapacak vatandaşların bu konuları dikkatler incelemesi gerektiğinin altını çizdi.
“Hava kalitesini kötü etkiliyor”
Diğer açıdan odun sobalarının özellikle şehir merkezlerinde hava kalitesini kötü etkilediği aşikar. Odun yakımının yüksek karbon salınımına neden olması ve solunabilir partikül maddelerin havaya karışması, çevre kirliliğinin temel dayanağı olarak öne çıkıyor.
Isınmak her türlü pahalıya geliyor
Geleneksel ısınma yöntemleri havaya salınan karbonmonoksitten kaynaklı temiz bir çevreye en büyük tehditlerden biri. Avrupa’da bir çok ülke geçtiğimiz yıl, soba, şömine gibi geleneksel ısınma yöntemlerinin yasaklanmasını sağladı. Çevreciler için ise bu adımın daha temiz bir çevreye giden yolda önemli bir dönüm noktası olduğu belirtti.
Birçok kişi, odun sobasının ekonomik ve pratik bir çözüm olduğunu savunurken birçok vatandaş aslında sobayı eskiye dair bir özlem olarak görüyor.
Sobacı Mehmet Çeneli, eski tip büyük sobaların artık çok tercih edilmediğini, onun yerini daha minik döküm demir sobaların tercih edildiğini bu sobaların hem yer kaplamadığını hem daha ekonomik olduğunu aktardı.
Çeneli, soba yakıtlarına bir maliyet yaratmak yerine yine doğalgazın daha ekonomik olabileceği görüşünde.
Çeneli, “yaşlı ve hasta bireyler için soba sadece maliyet açısından değil, fiziksel olarak da zorlayıcı olabiliyor,” dedi.
Konuşmasında bu sobaların zaman zaman yerinin değişmesi, sobaya yakıtın taşınması, boruların takılması ve temizliği gibi birçok nedenden dolayı sobayı tercih edecek vatandaşların iyi düşünmesi gerektiğini aktardı.