Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ise Eylül 2025 itibarıyla Ekonomik Güven Endeksi verilerini açıkladı. Buna göre, ekonomik güven endeksi 98.0 olurken bu değer endeksin alt kırılımlarından inşaat sektöründe 88.3 oldu. Buna göre; Ekonomik güven endeksinin 100’den büyük olması genel ekonomik duruma ilişkin iyimserliği, 100’den küçük olması ise genel ekonomik duruma ilişkin kötümserliği göstermektedir. Elimizdeki tabloyu değerlendiren Değirmenci, “Yüksek maliyetler ve faizler büyümeyi sınırlıyor, ”dedi.
Çanakkale’de inşaat faaliyetleri ne durumda? Artan maliyetler sektörün önünü kesiyor mu?
Çanakkale’de inşaat sektörü, ulusal tabloya paralel bir seyir izliyor. Faaliyetlerde düşüş söz konusu. Özellikle yüksek maliyetler ve faizler sektörün önünü kesiyor. Küçük ölçekli firmalar maliyet baskısı nedeniyle zorlanıyor. Konut satışlarında sınırlı toparlanma var ama genel ivme kaybedilmiş durumda.
“Endeksler umut verse de tablo temkinli”
TÜİK verilerine göre inşaat güven endeksi Eylül 2025’te arttı. Piyasada durum nasıl görünüyor?
TÜİK’e göre inşaat güven endeksi Eylül ayında %3,6 artarak 88,3 puana yükseldi. Ancak bu değer hâlen 100’ün altında olduğu için kötümserliği işaret ediyor. Ekonomik güven endeksinin 100’den büyük olması iyimserliği, 100’den küçük olması ise kötümserliği gösteriyor. Dolayısıyla piyasada genel olarak temkinli bir hava hâkim. Konut satışlarının aynı dönemde %76,1 artarak 165 bin 138’e ulaşması, yapı ruhsatlarındaki artış ve kentsel dönüşüm projeleri sektöre belli bir ivme kazandırıyor. Ancak yüksek maliyetler ve faiz oranları büyümeyi sınırlıyor.
“Hazır Beton Endeksi geriledi
Değirmenci, "Faiz indirimlerinin kredilere yansıması şart, yoksa toparlanma zayıf kalır. Piyasada istikrarsız performans yorumları var. Kentsel dönüşüm umut verse de, yüksek maliyetler ve belirsizlik frene basıyor. Kalıcı canlanma için faiz kanalı açılmalı, yoksa satış oranlarında düşüş sürebilir, açıklmasında bulundu.
“Elektronik şantiye defteri geliyor”
Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelik” değişti. Şantiye şefleri elektronik şantiye defteri tutmaya başlayacak. Bu uygulama güvenilirliği artıracak mı?
Elektronik şantiye defteri 2026 yılından itibaren Şantiye-M sistemi üzerinden şantiye şefleri tarafından kullanılacak. Bu sistem dijital kayıtlarla hataları azaltacak, denetimi kolaylaştıracak ve güvenilirliği artıracak. Ayrıca kağıt ve noter masraflarını ortadan kaldıracak. Ancak başlangıçta eğitim ve teknik altyapı için maliyetler olabilir. Buna rağmen uzun vadede hem maliyet tasarrufu sağlayacak hem de sektörde şeffaflığı güçlendirecek bir adım olarak değerlendiriyorum. Yönetmelik değişikliğiyle birlikte 2026’dan itibaren şantiye şefleri “Şantiye-M” sistemi üzerinden elektronik şantiye defteri tutacak. Bu uygulamanın güvenilirliği artıracağını belirten Değirmenci, “Dijital kayıtlar denetimi kolaylaştıracak, kâğıt ve noter masrafları düşecek. Başlangıçta eğitim ve altyapı maliyetleri olsa da uzun vadede şeffaflık ve tasarruf sağlayacak” dedi.
Çanakkale özelinde tabloyu nasıl özetlersiniz?
Çanakkale’de de inşaat sektörü, ulusal tablonun yerel yansımasını gösteriyor. Maliyetler, döviz dalgalanmaları, enerji fiyatları ve faiz sarmalı sektörü baskı altında tutuyor. Kentsel dönüşüm projeleri Çanakkale’de umut verici gelişmeler olarak öne çıksa da küçük ölçekli firmalar için bu sarmal daha derin bir hale gelebilir. Sonuç olarak kısa vadede temkinli bir süreç yaşanıyor. Eğer 2025 sonuna kadar faizlerde bir yumuşama olmazsa, sektörün durgunluk sürecinin devam edeceğini düşünüyorum.
Değirmenci, “Kentsel dönüşüm projeleri umut verse de küçük ölçekli firmalar maliyet baskısı altında zorlanıyor. Faizlerde gevşeme olmazsa sektörün 2025 sonuna durgunlukla gireceğini öngörüyorum” ifadelerini kullandı.
Eldeki veriler; inşaat sektöründe toparlanma sinyalleri bulunsa da maliyet artışları ve faiz sarmalının Çanakkale’de de faaliyetleri baskıladığını ortaya koyuyor. Sektör temsilcileri, kalıcı canlanma için kredi kanallarının açılmasının şart olduğu görüşünde birleşiyor.