Çanakkale'de, iklim değişikliği ile ilgili politikaların (İklim Eylem Planı) uygulanması ve izlenmesinde sivil toplumun ve vatandaşların katılımını sağlamak, güçlendirmek ve sürdürülebilir kılmak amacıyla, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından desteklenen, Türkiye Avrupa Vakfı ve Çanakkale Belediyesi ortaklığında yürütülen “Bir Katılımcı ve Kapsayıcı İklim Eylem Modeli: Çanakkale İklim Eylem Grubu ve İklim Elçileri” projesi kapsamında "Çanakkale'de İklim Krizi: Afetler, Sorunlar ve Çözümler" başlıklı panel gerçekleşti.
oturumda Boğaziçi Üniversitesi'nden Prof. Dr. Murat Türkeş, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nden Prof. Dr. Yeşim Büyükateş, İstanbul Üniversitesi'nden Prof. Dr. Doğanay Tolunay ve Çanakkale Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Dr. Onur Sinan Türkmen sunumlarıyla yer aldı. Ayrıca Çanakkale Belediye Başkanı Muharrem Erkek, Belediye meclis üyeleri, sivil toplum örgütleri ve vatandaşlar katıldı.
Panelin Açılış konuşmasını yapan Çanakkale Belediye Başkanı Muharrem Erkek, Çanakkale’deki kuraklık, artan susuzluk gibi konuların artık sürekli gündemde olduğunu belirterek, bu konuda profesyonel çözümler ile adım atılmasının önemine değindi.
Erkek konuşmasında; Çanakkale Katı Atık Yönetim Birliği (ÇAKAB) tarafından işletilen Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi (EKAY), Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan Çevre İzin ve Lisans Belgesi alması dolayısı ile bunun büyük bir adım olduğunu belirtti.
Çanakkale Belediyesi’ne 5 Eylül 2025’te verilen belge ile atık tesislerin teknik, çevresel ve idari yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini ve çevre mevzuatına tam uyum sağlandığını ve bunu Türkiye’de başaran birkaç ilden biri olarak Çanakkale’nin içinde olduğunu aktardı.
“Son 30 yılda kuraklık hadsafhada!”
Panelde İlk oturumda konuşan Boğaziçi Üniversitesi'nden Prof. Dr. Murat Türkeş,
İklim değişikliğinin Türkiye’de son yıllarda hangi boyutta olduğuna açıklık getirdi. Özellikle 1991 – 2020 yılları arasındaki yaptığı bir çalışmada, son 30 yılda mevsim değişiklikleri, artan sıcaklık farkları ve Çanakkale özelinde artan kuraklık konusunda önemli açıklamalarda bulundu.
“Çeltik ekimi kısıtlanmalı ve damla sulama geliştirilmeli!”
Çanakkale Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Dr. Onur Sinan Türkmen ise daha sonra yaptığı açıklamalarda; Tarımsal Bilimler, Ziraat, Tarla Bitkileri, üzerinden kuraklığın bitki çeşitliliğini nasıl etkilediğini gözler önüne serdi. Özellikle tarımsal sulamada yıl içinde aldığımız yağış miktarının iki katını kullandığımızı belirten Türkmen, çeltik ekiminin Çanakkale’de daha bilinçli ilerlemesi gerektiğinin altını çizdi.
“Müsilaj deniz ekosistemini bozuyor!”
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nden Prof. Dr. Yeşim Büyükateş ise paneldeki konuşmasında marmara Bölgesindeki müsilaj sorununa değindi. Konuşmasında; Kısa vadede; evsel, endüstriyel ve kanalizasyon atıklarının arıtılmadan deşarjı engellenmelidir. Tarımsal faaliyetlerde kullanılan gübre ve pestisitlerin su sistemine taşınmasını engellemek için sürdürülebilir tarım uygulamaları desteklenmeli ve bu kirlilik yükünü bertaraf edecek planlamalar yapılmalıdır" dedi.
Çanakkale Boğazı ve Marmara Denizi'nde 2020 yılında görülen ve çevre felaketine neden olan müsilaj, her yıl zaman zaman görülmeye devam ettiğini belirten Büyükateş; "Deniz suyu sıcaklıklarının yüksek olması, güneş ışınlarının miktarı, yağışlarla kentsel ve tarımsal araziden yüzey akışıyla azot, fosfor gibi besin elementlerinin yoğun miktarlarda denizel sisteme girişi, akıntı hareketleri, müsilaj oluşumuna sebep olan fitoplanktonik grupların varlığı ve noktasal/noktasal olmayan kirlilik kaynakları sistemde yoğun birikimler oluşmasını destekliyor. Bu durum, deniz ekosistemlerinde habitat kaybına, oksijen alışverişi ve fotosentezde azalmaya, besin zincirinin bozulmasına ve biyolojik çeşitlilikte düşüşe yol açıyor" dedi
“Yangından hemen sonra ağaç ekimi olmaz!”
İstanbul Üniversitesi'nden Prof. Dr. Doğanay Tolunay ise paneldeki konuşmasında; Çanakkale yangınlarından doğan tahribatın onarımı ve bölgenin rehabilitasyonu hakkında konuştu. Tolunay konuşmasında; yangın sonrası ağaçlandırmanın aceleye getirilmemesi gerektiğini belirterek, doğal yenilenmenin genetik çeşitliliği koruyacağını söyledi. Ormanların yeniden ekosistemini kurabilmesi için; Kızılçam ormanlarının, makilerin yangına dirençli ekosistemler olduğunu belirtti. Tolunay, “Yanan alanlar korunarak, yanmış ağaçların kozalaklı dalları serilerek, tırmık vb. aletlerle hafif bir toprak işlemesi yapılarak yeterince tohum olmayan yerlere tohum atılarak çalışıldığında sonbaharda fidanlar çimlenir” dedi. Maki bitkilerinin birkaç hafta içerisinde yeşermeye başlayacağını söyleyen Tolunay, neredeyse sıfır maliyetle kızılçam ve makiliklerin yeniden ormanlaştırılabileceğini belirtti. Söz konusu ormanlaşmanın yanı sıra böylece genetik çeşitliliğin korunacağını da vurguladı. Tolunay konuşmasında; “Dağdan toplanan tohumlar veya bu tohumlardan elde edilen fidanların deniz kıyısına ekildiğinde birkaç yıl içinde kuruyabilir,” şeklinde ekledi. Tolunay, “Bu nedenlerle öncelikli olarak yanan ormanların tohumla gençleştirilmesi, tohum takviyesi yapılacaksa yöreden toplanan tohumlarla gerçekleştirilmesi genetik çeşitliliği korunması için önemlidir” ifadelerini kullandı.
Panelde öne çıkan başlıklarda; medeniyetlere ev sahipliği yapmış M.Ö. 3000 yılından bu yana önemli bir yerleşim alanı olan; Asya ile Avrupa kıtaları arasında bir köprü olan Çanakkale için günümüzde yeşilliklerle dolu ormanları ve oksijen deposu Kaz Dağları ile iklimsel değişikliklere rağmen korunması gereken bölgeler olduğu panelde ön plana çıktı.
Panel katılım sağlayan vatandaşlar ve konuşmacıların fotoğraf çekimleri ile son buldu.