Halk Sağlığı Hizmetleri Başkanlığı, Bulaşıcı Hastalıklar Birimi tarafından yapılan, Bulaşıcı Hastalıkların Bildirim Sistemi, Zoonotik ve Vektörel Hastalıklar ,Genişletilmiş Bağışıklama Programı ve Aşı Sonrası İstenmeyen Etkiler, Tüberküloz konularında, Bozcaada, Gelibolu, Gökçeada,Yenice İlçe Sağlık Müdürlükleri/ Toplum Sağlığı Merkezlerindeki sağlık personellerine eğitim verildi. Düzenlenen eğitim programında bulaşıcı ve vektörel hastalıkların önemine vurgu yapıldı.
Vektörel hastalıklar ile nasıl mücadele edilir Vektörel hastalıklar nedir?
Böcekler ve hastalık oluşturan diğer vektörler
Vektörler birçok hastalığın bulaşmasında çok önemli rol oynarlar. Vektörlerin çoğu kan emici haşarattır; bu böcekler enfekte olmuş bir canlının (hayvan ya da insan) kanını emerken hastalık yapan bir mikroorganizma kaparlar ve daha sonra başka bir canlıdan kan emerken bu mikroorganizmayı o canlıya bulaştırırlar. Sinekler önemli hastalık taşıyıcı haşaratlardandır ve bazı hastalıklar kan emici sinekler yoluyla geçer. Buna ek olarak, kene ve bazı su salyangozları da hastalık döngüsü ve bulaşmasında rol alır.
Vektör vasıtasıyla geçen hastalıkların coğrafi dağılımı, vektörün ekolojik ihtiyaçlarına bağlıdır. Su, birçok vektör için kilit rol oynamaktadır. Bu yüzden, yağış miktarına bağlı olduğu için vektör yoluyla geçen hastalıklar mevsimliktir. Sıcaklık da, vektörlerin dağılımını yükseklik ve enlemle kısıtlayan kritik bir faktördür.
Başlıca Hastalık Vektörleri ve Bulaştırdıkları Hastalıklar
Su Salyangozları: Şistosoma Enfestasyonu
Karasinekler: Nehir Körlüğü
Pireler: Veba
Sivrisinek (Aedler): Sarıhumma-Dang Humması - Rift Valley Humması - Chikungunya Hastalığı
Sivrisinek (Anofeller): Sıtma Lenfatik Filariazis
Sivrisinek (Culex): Japon Ensefaliti - Batı Nil Humması - Lenfatik Filariazis
Tatarcıklar: Leishmaniasis - Tatarcık humması (Phlebotomus humması)
Keneler: Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi - Lyme Hastalığı - Bahar-Yaz Ensefaliti - Tekrarlayan Humma (Borrelyoz) - Benekli Humma ve Q Humması Gibi Rickettsia Hastalıkları Tularemi
Çeçe sinekleri: Uyku Hastalığı (Afrika Tripanosomiyazı)
Triatomine Tahtakuruları: Chagas Hastalığı (Amerikan Tripanosomiyazı)
Vektörlere karşı korunma
Böcek kovucular, açıkta kalan cilde ve giysilere, insan/ vektör temasını önlemek üzere tatbik edilen maddelerdir. Bir böcek kovucudaki aktif madde (genellikle dietiltoluamit, DEET) böceği uzaklaştırır ancak öldürmez. Boyun, el ve ayak bilekleri tatbik için hedef bölgelerdir, ancak bu esnada maddeyi cildin mukoz zarlarına temas ettirmemeye dikkat ediniz. Böcek kovucular yüze sıkılmamalı veya göz kapakları ve dudaklar gibi bölgelere sürülmemelidir. Bu maddeler; hassas, güneşten yanmış veya hasarlı cilt ya da derin cilt kıvrımlarına tatbik edilmemelidir. Ürün cilde uygulandığı zaman, uzaklaştırıcı etkisi 15 dakikadan başlayıp 10 saate kadar sürebilir. Bu süreyi etkileyen etkenler; iklim ve nem, ürünün formülü ve vektör türleridir. Bu yüzden, uygulamanın tekrarlanması gerekebilir. Ürün giysilerin üzerine tatbik edildiğinde uzaklaştırıcı etki daha da uzun sürmektedir. Böcek kovucular üreticinin talimatlarına göre kullanılmalı ve özellikle de küçük çocuklar için önerilen dozaj kesinlikle aşılmamalıdır.
.