NECMİYE TARLASÜREN’İN ÖZEL HABERİ
Sosyal ve kültürel alt yapı alanları kapmasında kentin açık yeşil alan ihtiyacı ne kadar karşılanıyor diye yola çıktığımızda açıkçası bir dokunup bir ah işittik. Yıllardır var olan ve birçoğumuzun çocukluk, gençlik yıllarını geçirdiği, yaşlılarımızın yazın serinleme amacıyla tercih ettiği yerlerin başında gelen Halk Bahçesi dahil Çanakkale’nin bütününde örnek oluşturacak tek peyzaj düzenlemesinin olmadığı gerçeği çıktı karşımıza.
Avrupa’nın değişik kentlerinde bir kültür haline getirilen peyzaj düzenlemeleri son yıllarda İstanbul, Ankara gibi şehirlerde Avrupa ülkeleri ile yarışır hale gelirken iklimsel etkisi de olan peyzajı Çanakkale iki ağaç dikmenin, üç parça çim atmanın ötesine geçememiş. Bu bir anlayış meselesi mi bilmiyoruz ama Çanakkale Belediyesi bu anlamda çok zayıf.
Özgürlük Parkından Örnek
Kurulum aşamasında özel rekreasyon alanı ilan edilen Esenler’deki Özgürlük Parkı’nda rekreasyonun sadece adı var. Yazın güneşin altında sıcaktan kavrulan parkta gölgesine sığınacağınız uzun ağaç niye dikilmemiş ki, diye insan iç geçiriyor. Keza İsmetpaşa’da oluşturulan çam ormanı. Yine benzerine bir başka yer olarak Abdi İpekçi Caddesi’ndeki mini ormanda da rastlamak mümkün. Buralar sık ağaçlarla çevrili ancak halkın ateş yakmadan piknik yapabilecek alan olabilir mi? Bir tuvalet dahi konulmayan bu yerler Çanakkale’de ‘yeşil alan’ diye geçiştiriliyor.
Uzmanı ne diyor?
Gözlemlerimizden sonra Çanakkale’nin peyzaj fotoğrafını çekme amacıyla uzmanına sorduk. Kentin ilk peyzaj mimarlarından olan ve mesleğini yeterli ekonomik şartlar oluşmadığı için sürdüremeyen ve başka bir işle uğraşmak zorunda kalan Peyzaj Mimarı Sercan Ercan’a sorduk. Peyzaj düzenlemesinin apartman, sokak ve mahalle araları, siteler, meydanlar gibi yerlerde değişkenlik gösterdiğini, bütün bunların özel tasarım gerektiren planlamalarla düzenlenmesi gerektiğini belirten Ercan “Saydığımız yerlerin belli ilkeleri vardır. Bütün bunlar fakültede bizlere gösterildi ve eğitimini aldık. Ancak Çanakkale bu anlamda çok zayıf, hatta yok denecek düzeyde. Bugün mahalle aralarına park yapılıyor. İki fitness aleti, iki fidan dikip üç tahta sandalye ile al sana park. Önce park nedir? Bu sorunun cevabı bulunmalı. Mesela Kordon düzenlemesi. Granit taşlar v.s hepsi tamam da peyzaj düzenlemesi var mı? Bakın Özgürlük Parkı. Burası sözümona özel rekreasyon alanı ilan edildi? Burada da granit taşlar, bir takım düzenlemeler yapıldı ancak uzun boylu bir tek ağaç var mı? Dikilseydi bugüne kadar boy vermiş olurdu. Yanıyor insanlar yazın. Keza çimlendirme alanları. Yere oturmak ne mümkün? Halk Bahçesi diyorsunuz. Hepimizin çocukluğunu geçirdiği yer. Doğal ortamda yetişmiş ağaçlar var ama burası niye botanik bahçesine dönüştürülemiyor? Eskiye oranla iyi bazı düzenlemelerden dolayı ama yetersiz. Bakın buraları yıllar yılı bir peyzaj mimarının elinden geçmedi. Küçümseme adına söylemiyorum ama buzdolabı tamircisine verirsen olacağı bu. İşin uzmanı olarak, okulunu okumuş insan olarak kalkıp bu tipler akıl vermeye kalkarsa benim gibi mesleği bırakır başka işe yönelirsiniz. Birçok kurumda eksiklik var peyzajla ilgili ancak bütün bunlara öncülük edecek olan belediyedir. Gidin İstanbul’a. Üst geçidin duvarına peyzaj mimarisi uygulaması yapılmış. Çanakkale’de tek bir yer gösterin bana. Çok uğraştım mezun olunca fakat dinletemedim. Şimdi konuşuyoruz bütün bu eksiklikleri ancak sonuç ne olacak? Bir iki gün gündem olacak belki de ya sonra. Unutulup gidecek. Meslekten uzak kaldığım için bilmiyorum belediyenin kadrosunda peyzaj mimarı var mı, yetki veriliyor mu? Bakın Çanakkale’de sınıf arkadaşım bayan meslektaşım dışında bu işlerle uğraşan ya bir, yada iki kişi var. Bu memleketin çocukları işsizlik kaygısıyla başka şehirlere yöneliyorlar. “
Başka Çanakkale Yok
Çanakkale’nin nüfus ölçeğinde kendi küçük ancak adı dünyanın kabullendiği şekliyle büyük olduğuna da değinen Peyzaj Mimarı Sercan Ercan “ Bakın dünyada 3 boğaz var bunlardan biri Çanakkale. Bu kentin Troya’sı var. Bu şehirde (Gelibolu Yarımadası) yüzyılın en büyük savaşı yaşanmış. Bu kendin Kazdağları adı verilen Alplerden sonra ikinci büyük oksijen deposuna sahip dünya mirası var. Başka Çanakkale mi var da peyzaj düzenlemesinden uzak duruluyor? Avrupa diyoruz. Avrupa peyzajı bir medeniyet olarak gördüğü için yaşamsal kültür biçimi haline getirmiş. Ben bu noktada halkımızı suçlamıyorum. Belediye çok zayıf. Çanakkale sahip olduğu değerlerin farkında değil diye ikide bir yakınıyoruz. Hiç yakınmayalım. Biz farkındayız da bizi yönetenler fark edemiyor. Peyzajın ne olduğunu bilmeyen belediyeye sahibiz. Hiç mi İstanbul’a yolları düşmüyor? Hiç mi Avrupa şehirlerini gezmiyor? Hiç mi Ankara’nın değişen iklimsel özelliğini fark etmiyor? Görsellik, şehir estetiği sloganlarla belli bir yere kadar devam eder, bir gün belediye yönetimi değişir ve insanlarda farkındalık oluşur? O zaman ne diyeceksiniz geçmiş yıllarla ilgili. Siyaseten söylemiyorum bunları. Ak Parti belediyeciliği çok eskiler Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın İstanbul Belediye Başkanlığı dönemi ile başladı ve hakkını teslim etmemiz gerekirse Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek ile gelişti. İklim koşulları ve toprak özellikleri çok uygun olmasına rağmen CHP’li İzmir Belediyesine bakın. Çanakkale’den ne farkı var? İzmir, bu ülkenin üçüncü büyük İl’i ve tarihsel özelliğe sahip güzide bir kentimiz. Gidip bakın peyzaj durumuna. Orası da zayıf. Söylemek istediğim şu; büyük düşünmek, mesleğin akademik eğitimini almış liyakat sahibi insanlarla çalışmak lazım. Bahçıvan zihniyeti ile olmuyor bu işler. “ dedi.