“İlk 24 saat, tüm kritik süreçlerin başladığı andır”
Ongan, afetin hemen ardından başlayan zaman diliminin afetzedeler için en zorlu dönem olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Deprem gerçekleştikten sonra afetzedelerin yaşadığı sıkışma, ezilme, kapalı kalma gibi durumlarda hayatta kalma süreci başlar. İkincil afetler ve yaralanmalar nedeniyle hızlı müdahale gerekir. Bu yüzden afetzedelerin yerlerinin tespit edilmesi, güvenli şekilde kurtarılması ve arama kurtarma ekiplerinin hızla alana ulaşması hayati önem taşır. İşte bu nedenle ilk 24 saat en kritik zaman dilimi olarak kabul edilir.”
Vatandaşların atması gereken ilk adımlar
Ongan, deprem sonrası yapılması gerekenleri şu şekilde sıraladı:
“Eğer hazırlıklı bir aile isek, yaptığımız plana uygun hareket etmeliyiz. Acil durum çantamızı alabiliyorsak almalı, doğalgaz–elektrik–su tesisatını kapatarak binayı terk etmeliyiz. Komşularımızdan yardıma ihtiyacı olan var mı kontrol etmeliyiz. Eğitimimiz ve imkanımız varsa çevremizdeki insanlara destek olabiliriz. Böyle bir durum yoksa aile buluşma noktamıza gitmeliyiz.
Eğer enkaz altında kaldıysak, durumumuza göre farklı hareket etmemiz gerekir. En hızlı şekilde irtibat kişimize mesaj göndermeye çalışmalı, enerjimizi korumalı, sakin kalmalı ve dışarıdan gelen sesleri dinlemeliyiz. Yardım duyduğumuzda seslenmeliyiz.”
“En büyük hata: Bana bir şey olmaz düşüncesi”
Deprem sonrası en çok yapılan hatalara da değinen Ongan, güvenli yapılarda yaşamanın önemine dikkat çekti:
“Yapılarımızın güvenliğini yetkili kurumlardan onaylatmalıyız. En büyük eksiğimiz, güvenli olup olmadığını bilmediğimiz binalarda yaşıyor olmamız. ‘Bana bir şey olmaz’ düşüncesinden uzak durmalıyız. Afet gerçeği herkes için geçerli. Hepimiz aynı afetin farklı şekillerde mağduru olabiliriz.”
Toplanma alanları: “AFAD tarafından belirlenen noktalara gidin”
Deprem sonrası güvenli bir şekilde dışarı çıkan vatandaşların nereye gitmesi gerektiğini açıklayan Ongan:
“Öncesinden aile buluşma noktası belirlenmiş olmalı. En yakın park, okul bahçesi, spor alanı gibi çevredeki binalardan etkilenmeyecek yerler buluşma noktası olabilir. Ancak toplanma alanı ayrı bir konudur. AFAD ve belediyelerin belirlediği resmi toplanma alanlarına gitmek hem güvenlik hem de ihtiyaçların karşılanması açısından en doğrusudur. Vatandaşlar bu noktaları AFAD’ın internet sitesinden öğrenmelidir.”
Vanaların kapatılma sırası: Doğalgaz – Elektrik – Su
Ongan, deprem sonrası tesisat kapatma sırasının da hayati olduğunu belirtti:
“Önce doğalgaz, sonra elektrik, en son su vanaları kapatılmalıdır. Bu bilgiyi tüm aile bireylerinin bilmesi gerekir. Evden en son çıkan kişi mutlaka kontrol etmelidir.”
“Profesyonel psikolojik destekten çekinmeyin”
Deprem sonrası panik ve travma yaşayan vatandaşlar için önerilerde bulunan Ongan şunları söyledi:
“Etkilenme durumuna göre profesyonel destek almak çok önemlidir. Bu tür olaylar her bireyi farklı etkiler. Uzman yardımı, süreci daha sağlıklı atlatmayı sağlar. Ayrıca dayanışma duygusu hem afetzedelere hem de toplumsal iyileşmeye katkı sunar.”
“Afetlere karşı farkındalık arttı ama hızımız yetersiz”
Ongan, Türkiye’de afet bilincinin giderek arttığını ancak hazırlık sürecinde yeterince hızlı olunamadığını belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
“Ülkemizde afet bilincinin arttığını söyleyebiliriz. Ancak afetlerin gerçekleşme hızından daha yavaşız. Hazırlıklı bir toplum olmak için daha hızlı adımlar atmalıyız. Unutmayalım ki şu an hepimiz afet öncesi aşamasındayız. Ne zaman gerçekleşeceğini bilmediğimiz bir duruma karşı hazırlıklı olmak zorundayız.”