Ayvalık Ayazması, kültüreli tarih sevenlerin gözde tarihi yerlerinden birisidir. Balıkesir'in Ayvalık ilçesinde bulunan Ayvalık Ayazması, Ortodoks kültürüne ait bir kilisedir. Peki Ayvalık Ayazması nerede? nasıl gidilir? Balıkesir'de gezilecek yerler nereleri? detaylar haberimizde.
Ayvalık Ayazması
Ayvalık ayazması, Balıkesir’in Ayvalık ilçesinde bulunan tarihi ve dini bir yapıdır. Ayazma, Yunanca “kutsal yer” anlamına gelen “hagiasma” kelimesinden gelir. Ayazmalar, Ortodoks kültürüne ait yapılardır. Genellikle Ortodoks kiliselerinin altında veya yanında bağımsız ya da müstakil olarak bulunur. Ayazmaların hastalıklara şifa dağıttığına, isteklerin gerçekleşmesine yardımcı olacağına inanılır.
Ayvalık ayazması, Meryem Ana’ya adanmış olan Panagia Phaneromeni Ayazması olarak da bilinir. Panagia, Ortodokslarca Meryem Ana’ya verilen addır. Phaneromeni ise canlanan, yeniden ortaya çıkan, görünen anlamındadır. Bu ayazmanın bir kilise olmadığı, 2011 yılında Balıkesir Müzesi’nin Prof. Dr. Ömer Özyiğit danışmanlığında yaptığı kazılar sonrasında kesin olarak anlaşılmıştır.
Ayvalık Ayazması'nın hikayesi
Ayvalık ayazmasının hikayesi, 1851 yılında Ayvalıklı Evaggelini isimli 16 yaşlarında bir kız çocuğunun gördüğü bir rüyaya dayanır. Rüyasında Meryem Ana’nın ikonasını (kutsal resmini) ve kutsal suyu gösteren bir yer işaret edilir. Evaggelini bu rüyayı papaza anlatır ve papaz da bölge halkını toplayarak söz konusu alanı kazmaya başlar. Kazılar sonucunda Meryem Ana’nın ikonası ve kutsal su ortaya çıkarılır. Buraya 1867 yılında Chioslu Kaptan Mihalis Papazis’in harcamalarıyla bir ayazma yapılır. İlk ayazma 1890 yılında bozularak aynı yılda üzerine daha büyük bir ayazma inşa edilir. Panagia Phaneromeni Ayazması, kentin dini yaşantısında 1920 yılına kadar egemen olur. Ayazma, 1922’den sonra, bölgenin tümüyle Türklerin eline geçmesiyle etkinliğini tamamen yitirir.
Ayvalık Ayazması mimarisi
Ayvalık ayazmasının mimarisi, prostylos tarzında tapınak planında düzenlenmiştir. Yapıya, ortasında haç şekli bulunan korint başlığa sahip dört sütunun oluşturduğu narteks ile ulaşılır. Ahşap tablalı çift kanatlı ana giriş dışında uzun cephelerde yer alan diğer iki kapı da doğrudan iç mekana ulaşım imkanı sağlar. Güneydoğu-Kuzeybatı cephelerinde bulunan sekiz adet pencere ile aydınlatılan binada kullanılan vitraylar ile iç mekanda renkli bir ortam yaratılmıştır. Beşik çatı örtüsüne sahip özgün yapıda Marsilya’dan getirilen Marsilya tipi kiremitler kullanılmıştır. Neo-Klasik üslupta inşa edilen kagir alınlıklı girişe sahip yapıda korint düzende oluşturulan plasterler ile süsleme programı tüm cephelerinde uygulanmıştır.
Ayvalık Ayazması nerede? nasıl gidilir?
Ayvalık ayazmasına ulaşmak için Ayvalık merkezdeki şehir içi ulaşım araçları kullanılabilir. Adres: Gazi Kemal Paşa, 10400 Ayvalık/Balıkesir.
Ayvalık ayazması, tarihi ve kültürel bir miras olarak ziyaret edilebilir.
Ayrıca, yakınında bulunan [Panaya Kilisesi], [Saatli Cami] ve Taksiyarhis Kilisesi gibi diğer dini yapıları da görülebilir.
Ayvalık ayazması, Ayvalık’ın zengin tarihini ve çeşitliliğini tanımak için güzel bir fırsat sunmaktadır.