Mahkeme, düzenlemede hangi durumlarda ceza verileceğine dair yeterli açıklık ve kesinlik bulunmadığına hükmetti.
Hangi düzenleme iptal edildi?
Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanun’un 49. maddesi kapsamında, Kurum’un gazetelere, dergilere ve internet haber sitelerine ilan kesme cezası verebilmesine olanak tanınıyordu. Ancak AYM, söz konusu maddenin ceza uygulanacak fiillerin çerçevesini açık şekilde belirlemediğini, bu yönüyle belirlilik ve hukuki güvenlik ilkelerine aykırı olduğunu tespit etti.
Mahkeme gerekçesi: Çerçevesi çizilmemiş bir yetki
Yüksek Mahkeme’nin gerekçeli kararında şu ifadeler yer aldı:
“Kural kapsamında gazete, dergi ve internet sitelerinin yaptırım uygulanmasını gerektirecek eylem ve işlemlerinin hangi hususlara ilişkin olabileceği, öngörülen yaptırımın bu eylem ve işlemlerden hangilerine hangi sürelerle ve ne ölçüde uygulanabileceği hususunda bir çerçeve çizilmeksizin Kuruma geniş bir takdir yetkisi verilmiştir.”
Bu nedenle AYM, kanunun ilgili hükmünün Anayasa’nın 13, 26, 28 ve 29. maddelerinde güvence altına alınan ifade ve basın özgürlükleriyle bağdaşmadığına karar verdi.
Gazeteciler Cemiyeti’nin başvurusuyla gündeme geldi
Gazeteciler Cemiyeti’nin, Basın İlan Kurumu tarafından verilen ilan kesme cezalarına karşı açtığı davada, Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesi, kanunun Anayasa’ya aykırı olduğu görüşüne vararak AYM’ye başvurmuştu.
AYM daha önce de ihlal kararı vermişti
Mahkeme, daha önce “Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık A.Ş. ve diğerleri” başvurusunda, aynı düzenleme nedeniyle basın özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetmişti. O kararda da, cezaların dayanağının “belirsiz” olduğu ve bu nedenle keyfi uygulamalara yol açabileceği belirtilmişti.
AYM, yeni kararında da önceki ihlal tespitine atıfta bulunarak, yapısal sorunun devam ettiğini ve bu konuda Meclis’e bildirimde bulunulduğunu vurguladı.
Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararıyla birlikte, Basın İlan Kurumu artık ilan ve reklam kesme cezası veremeyecek.
Bu karar, hem basın özgürlüğü hem de resmi ilan gelirlerine bağımlı yerel basın kuruluşları açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.