Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Galip Erdem, çocuklarda astıma yol açacak etmenler, astımın gelişimini arttıran faktörler ve alınması gereken tedbirler hakkında açıklamalarda bulundu. Astım ataklarını önlemenin en etkili yolunun dikkatli planlama yapmak ve tetikleyici faktörlerden uzak durmak olduğunu söyleyen Uzm. Dr. Erdem, "Sigara dumanı veya hava kirliliği gibi çevresel etkenlere maruz kalmak, astımda önemli bir risk unsurudur. Ayrıca ev tozu akarları, evcil hayvan tüyleri, polenler ve küf gibi alerjenlere karşı duyarlılık da astım gelişiminde rol oynayabilir. Bu yüzden çocuğunuzu astımı tetikleyebilecek etkenlere maruz bırakmayın. Özellikle bulunduğu ortamlarda sigara içilmesine kesinlikle izin vermeyin" dedi.
"Astım belirtileri insanlar arasında değişkenlik gösterir"
Astımın nasıl oluştuğu hakkında bilgi veren Uzm. Dr. Erdem, "Astım; hışıltı, öksürük ve solunum zorluğu gibi belirtileri içeren bir hastalıktır. Hava yolu ödem ya da fazla mukus (salgı) nedeniyle tıkandığında hava yolu irritasyonuna bağlı ödem ve bunun sonucunda daralma olduğunda bronş aşırı duyarlılığı olur. Hava yolu fazla duyarlı olup, duman, soğuk hava ya da fizik egzersiz gibi uyaranlara kolaylıkla aşırı yanıt verir. Hava yolu yanıt verdiğinde daha dar hale gelir ve solunumu zorlaştırır. Astım belirtileri insanlar arasında değişkenlik gösterir ve yukarıdaki belirtilen tümü herkeste ortaya çıkmaz" şeklinde konuştu.
"5 yaşından küçüklerde astım tanısını koymak daha zor"
Astım belirtilerinin zaman içerisinde değiştiğinin, geliştiğinin ve kaybolabildiğinin altını çizen Uzm. Dr. Erdem, "Çocukluk çağı astımı 5 ile 16 yaş arasındaki çocukları etkileyen astımı anlatır. 5 yaşından önce astımın tanısını koymak, bu yaş grubundakiler tanı için gereken testleri yapamayabileceği için daha zordur. Küçük çocukların bazılarına yine de astım benzeri belirtiler için tedavi verilir ve tanı daha ileri yaşlarda koyulur’’ ifadelerini kullandı.
"Geceleri öksürük görülür"
Çocuklarda astımı işaret eden belirtilerden bahseden Uzm. Dr. Erdem, şu bilgileri paylaştı:
"Nefes verirken ıslık ya da hırıltı sesi duyulması oldukça yaygındır. Bunun yanı sıra, nefes darlığı ile birlikte göğüste sıkışma ya da baskı hissi de sık karşılaşılan belirtilerdendir. Özellikle geceleri ya da fiziksel egzersiz sonrasında artan sık öksürük dikkat çekici bir bulgudur. Ayrıca nefes alıp verirken göğüs duvarında gözle görülür şekilde çekilmelerin oluşması, fiziksel aktiviteler sırasında çabuk yorulma, egzersiz yaparken zorlanma (egzersiz intoleransı) ve uykuya dalmakta güçlük çekme ya da gece uyanmaları gibi durumlar da çocuklarda astımın işaretleri olabilir. Çocuğunuzda sürekli devam eden, aralıklı olarak ortaya çıkan ya da özellikle fiziksel aktivite sırasında artan bir öksürük varsa, bir çocuk doktoruna başvurmanız gerekir. Bunun yanı sıra, çocuğunuz nefes verirken hırıltı ya da ıslık sesi çıkarıyorsa, nefes darlığı ya da hızlı nefes alma gibi belirtiler gösteriyorsa doktora gitmek önemlidir. Göğüste çekilmeler, göğüs sıkışması şikayetleri, bronşit ya da zatürre gibi hastalıkların tekrarlayan atakları da tıbbi değerlendirme gerektiren durumlar arasındadır."
"Astım tanısı olmasa da şiddetli solunum güçlüğünü ciddiye alın"
Bazı şiddetli vakalarda nefes almakta zorlanan çocuklarda göğüs ve yan bölgelerde içe doğru çekilmeler gözlemlenebileceğini söyleyen Uzm. Dr. Galip Erdem, ‘’Bu tür durumlarda çocuğun kalp atışlarında artış, terleme ve göğüs ağrısı gibi ciddi belirtiler ortaya çıkabilir. Eğer çocuğunuz nefes alırken bir cümlenin ortasında konuşmayı kesmek zorunda kalacak kadar zorlanıyorsa, nefes alırken karın kaslarını kullanıyorsa, burun delikleri nefes alırken genişliyorsa ve karın bölgesi nefes sırasında kaburgaların altına doğru çekiliyorsa, acil tıbbi yardım alınması gereklidir. Çocuğunuzda astım teşhisi konmamış olsa bile, nefes almada zorluk fark ederseniz hemen tıbbi yardım alın. Astım atakları şiddete göre değişse de öksürükle başlayabilir, hırıltıya ve zor nefes almaya ilerleyebilir’’ şeklinde konuştu.
"Genetik faktörler çocuklukta astıma neden olabilir"
Çocukluk çağı astımının kesin nedenleri tam olarak bilinmese de hastalığın gelişiminde etkili olabileceği düşünülen bazı faktörler olduğunu işaret eden Uzm. Dr. Erdem, "Ailede alerjiye yatkınlık bulunması ve ebeveynlerden birinde astım öyküsünün olması, çocukta astım gelişme riskini artırabilir. Sigara dumanı veya diğer hava kirliliği gibi çevresel etkenlere maruz kalmak da önemli bir risk unsurudur. Ayrıca soğuk algınlığı gibi viral enfeksiyonlar, tütün dumanı, ev tozu akarları, evcil hayvan tüyleri, polenler ve küf gibi alerjenlere karşı duyarlılık da astım gelişiminde rol oynayabilir. Bunun yanı sıra, fiziksel aktivite, hava değişiklikleri ya da soğuk hava da belirtileri tetikleyebilir. Ancak bazı durumlarda astım belirtileri herhangi bir belirgin tetikleyici olmadan da ortaya çıkabilir’’ dedi.
"Astım gelişimini artıran çevresel ve genetik faktörler’’
Çocuklarda astıma neden olabilecek çeşitli risk faktörleri bulunduğuna değinen Uzm. Dr. Erdem, "Bunlar arasında doğum öncesi dönem de dâhil olmak üzere tütün dumanına maruz kalma önemli bir yer tutar. Daha önce cilt reaksiyonları, gıda alerjileri ya da saman nezlesi gibi alerjik reaksiyonlar geçirmek de riski artırır. Ailede astım ya da alerji öyküsünün bulunması genetik yatkınlığı işaret eder. Kirliliğin yoğun olduğu bir bölgede yaşamak da çevresel bir risk faktörü olarak öne çıkar. Obezite, kronik burun akıntısı veya tıkanıklığı, sinüs iltihabı ya da zatürre gibi solunum yolu hastalıkları da astım gelişiminde etkili olabilir. Ayrıca gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH) olan çocuklar ve erkek cinsiyetteki bireyler de daha yüksek risk altındadır’’ ifadelerini kullandı.
"Tetikleyici etkenlerden uzak durulmalı"
Astımı önleme yollarından bahseden Uzm. Dr. Erdem, "Astım ataklarını önlemenin en etkili yolu, dikkatli planlama yapmak ve tetikleyici faktörlerden uzak durmaktır. Özellikle çocuğunuzun bulunduğu ortamlarda sigara içilmesine kesinlikle izin vermeyin. Ayrıca çocuğunuzu düzenli fiziksel aktiviteye teşvik etmek, sağlıklı bir kiloda kalmasına yardımcı olmak ve mide ekşimesi gibi reflü semptomlarını kontrol altında tutmak da önemlidir. Düzenli doktor kontrolleri ile astımın seyri izlenmeli ve muhtemel ataklar önceden engellenmeye çalışılmalıdır’’ dedi.
Kaynak: İHA