ÇANAKKALE BÜYÜYOR, ÇANAKKALE DEĞİŞİYOR
Ahmet Arıcan - Çanakkale Uluslararası Öğrenci Derneği Başkanı
1-Çanakkale her geçen gün büyüyor ve gelişiyor. Bu büyümenin Çanakkale’ye katkıları sizce nelerdir? Bu anlamda neler yapılıyor?
Çanakkale her geçen gün büyüyor ama sağlıklı bir büyümemi oluyor? İşin açıkçası pek emin değilim. Çanakkale göç alıyor ve aldığı göçü barındırabilecek yapılanması yok. Dışarıdan gelen göçler tam anlamıyla vasıfsız işçi olarak ortada kalıyor. Yani bu gelişme Çanakkale açısından çok sağlıklı ve planlı bir gelişme değil. Ancak köprü projesinden sonra sanayinin buraya gelmesi düşünülebilir. Ancak bu ne zaman gerçekleşir ve gerçekleştiğinde de planlamalarla sağlıklı büyür mü? Bu konularda da ciddi endişeler var. Çünkü Çanakkale fiziki olarak büyümeye çok elverişli değil. Bir tarafta askeri birlikler var, diğer tarafta Kepez var. Bir tarafta da havaalanı var. Artık şehrin içerisinde kaldı. Aslında şuan için çok ciddi bir sorun olarak görülmüyor ama önümüzde ki dönemde ciddi bir probleme dönüşecektir. Artık şehir çevre yoluna dayandı ve yol ihtiyacı karşılayamaz hale geldi. Yapılaşmalar artık çevre yolunun dışarısına taşmaya başladı. Bu anlamda gerekli planlamaların yapılması lazım. Çanakkale belediyesine çok ciddi iş düşüyor. Hükümet ve Bakanlıklarla da şehrin 10-15 yıllık planlarını iyi bir ön görüyle hazırlayıp, şehrin önünün açılması gerekiyor. Eğer bunları yapamazsak 5 yada 10 yıl sonra nüfus çok fazla artar ama şehir büyük bir köy halini alır.
2-Önümüzdeki 5 yıl içerisinde size göre Çanakkale ne yönde(turizm, eğitim, tarım vs) ilerleme kaydedecektir?
Çanakkale sanayi atılımı yapmaya aday bir konuma gelecek çünkü köprü ulaşımı sağlanırsa İstanbul’la kara bağlantısı oluşacak. Ekonominin en önemli unsurlarından birisi ulaşımdır. Kara bağlantısının olmaması Çanakkale için çok büyük bir handikap. Eğer köprü projesi gerçekleşirse sanayi alanın da çok ciddi bir ilerleme sağlanır. Buda nüfusu oldukça fazlalaştırır. Ayrıca üniversitede çok ciddi atılımlar yaptı. Öğrenci sayısı 50 bini aştı ve neredeyse nüfusun üçte biri konumuna geldi. Üniversite büyümeye devam ediyor. Büyüdükçe de şehre katkısı oldukça artıyor. Olumlu katkılarının yanında olumsuz katkıları da var ama üniversite değişim demektir, gelişim demektir. Eğer şehir bundan daha çok olumlu yönde faydalanırsa Çanakkale’ye çok büyük katkısı olacağını düşünüyorum. Çanakkale biliyorsunuz tarihi bir şehir. Antik dönemlerden kalma birçok kent var ve bu anlamda turizmin can damarı. Ama böyle tarihi yerlerin yeterince iyi kullanıldığını söyleyemeyeceğim. Çanakkale’nin birlik yerli turistler bile konaklama imkanı sunmakta zorluk çekiliyor. Bu yönde turizm yatırımları yapılabilir. Potansiyel çok fazla ancak yeterince kullanıldığını düşünmüyorum.
3- Yaşanılabilir kentler listesinde ilk ona nasıl girebiliriz? Mutlu bir kent olma yolunda neler yapılabilir?
Açıkçası anketlere pek itibar etmiyorum çünkü Çanakkale huzurlu bir kent. Örneğin yıllardır Çanakkale’deyim çok büyük, ciddi olaylar yaşanmadı. Çanakkale’ de ulusal basına yansıyan olaylar genelde trafik kazalarıdır ya da Ege’de yakalanan göçmen haberleridir. Ufak tefek bazı olaylar oluyor ama nihayetinde Çanakkale’de bir il ve belli bir nüfusa sahip. İşin açıkçası onlarında çok önemli olduğunu düşünmüyorum. Çanakkale’nin yerlisi çok az olan bir kenttir. Özellikle yıllardan beri dışardan göç alan ve bu anlamda da heterojen bir yapıya sahip. Çok farklı kültürler var. Doğudan göç etmiş vatandaşlar var, romanlar var, Türkmenler var, Çanakkale’nin yerlileri var. Bunlar Çanakkale içerisinde hepsi harmanlanmış ve gayet huzurlu bir şekilde yaşıyorlar. Toplumsal hadiseler yaşanmıyor. Görüş ayrılıkları olmasına rağmen siyasi çatışmalar yaşanmıyor. Çanakkale doğal güzellikler açısından çok önemli bir şehir. Çok büyük bir şehir değil, büyükşehirlerin handikapları yok. Her ne kadar küçük şehir olmamıza rağmen diğer şehirlerle kıyaslandığında trafiğin sözü dahi edilemez. İnsanlar istedikleri yere çok rahat yürüyerek gidebiliyorlar. Gelir seviyesi yüksek olmasından dolayı araç sayısı çok fazla ve şehrin eski olmasından dolayı da bu kapasiteyi çok fazla kaldırmıyor ama bunun çaresi var. Bunlar düşünüldüğünde Yaşanılabilir Kentler Listesinde Çanakkale’nin gerilerde olduğunu düşünmüyorum. Bana sorarsanız ilk 5’e girer. Çok küçük Anadolu kentleri vardır ve insanlar huzurludur. Mutluluk insana ve dünya görüşüne göre değişiyor. Bu yüzden anketlerin sağlıklı olduğunu düşünmüyorum. Huzur anlamında Çanakkale huzurlu bir kent.
4-Ekonomik yönden değerlendirdiğinizde değişim ve gelişim yönünde yatırımlar (ulaşım, turizm, eğitim, sanayi, termik santraller, metal madenciliği) ne yönde olabilir, maden ve termik santral konusuna nasıl bakıyorsunuz?
Turizm, eğitim ve ulaşım. Bunlar Çanakkale’nin geleceği açısından çok önemli gelişme alanları. Ulaşım için köprü projesi tamamlandıktan sonra Çanakkale’nin hem Avrupa’ya hem de diğer büyükşehirlere ulaşımı rahatlayacak. Şu anda duble yolların yapılmasına rağmen durum biraz sıkıntılı. Coğrafi olarak 3 büyük şehre aşağı yukarı eşit uzaklıkta, köşede bir yer. Boğaz Avrupa’ya ulaşımı engelliyor ve köprüyle bu durumlar aşılabilir. Buda Çanakkale’nin gelişmesine faydalı olur. Turizm açısından da büyük fayda sağlayacaktır. Çanakkale’nin ekonomik anlamda gelişmesine yardımcı olur. Eğitim zaten başlı başına ayrı bir etken ÇOMÜ son 5 yılda ciddi atılımlar yaptı. Öğrenci sayısı yükseldi, fakülteler geldi. Buda şehre canlılık getirdi. Madene gelecek olursak Çanakkale yer altı kaynakları açısından zengin bir şehir. Termik santraller Çan’da var. Kullandığımız bütün ürünler madenlerden yapılıyor. Ya onları kullanmayacağız ya da yapılırken karşı çıkmayacağız. Maden çıkartılırken doğayı harap mı edelim ?kimse buna evet demez. Batı medeniyeti nasıl madenlerinden faydalanıyorsa, doğayı yıpratmadan ve onun kendini yenileyebilir durumundan faydalanarak, çok ciddi hasarlar vermeden, madenler çıkartılabiliyor. Örnekleri de var. Bizim ne ‘’Yeraltı ve yerüstü kaynaklar talan edilsin’’ diye düşüncemiz olabilir ne de ‘’bunlar yerin altında saklı kalsın, hiç çıkarılmasın’’ diye bir düşüncemiz olabilir. Nihayetinde bunlar insanlara sunulmuş bir kaynak ve bunlardan bir şekilde faydalanacağız. Ancak dediğim gibi doğaya zarar verirsek, doğa bir şekilde bize o zararı iade eder. Yani kısacası doğaya zarar vermeden madenlerden faydalanmanın yollarını aramak durumundayız.
5-Çanakkale 1915 Köprüsü şimdiden ses getirmeye başladı. Bittiğinde şehrimize katkısı ne olacaktır?
Köprünün ismi bile çok ciddi dalgalanmalara sebep oldu. Yol güzergahında gayrimenkul satışlarında çok fazla fiyat artışları oldu. Görsel olarak köprünün ayakları yükselmeye başladığında elbette bu artış devam edecek hatta köprü tamamlanana kadar devam edecek . Ondan sonra fiyatlar ya sabit kalacak ya da düşmeye başlayacak. Çünkü Lapseki ve Çanakkale arasında çok fazla fiyat artışları oldu. Lapseki’ye yapılacak köprünün, merkezdeki ev kiralarını neden arttırır çözebilmiş değilim. Köprünün tamamlanması ulaşımı, rahatlatır. Ulaşımında rahatlaması sanayiyi canlandırır. Sanayinin canlanması da istihdamı artırır. Ama bunlar uzun vadeli işler. Kısa vadede bu fiyat artışlarını anlamak mümkün değil. Ayrıca ulaşım maliyetleri düşünce ,üretici daha fazla kazanmaya başlar. Öğrenciler gelip ev kiralamaya kalkıyor 1+1 eve bin lira diyorlar. Çok ciddi bir artış. Askeri ücretin 1500 tl olduğu ülkede 1000 lira ev kirası vermesi büyük bir handikap. Köprü bunun gibi olumsuzluklarda getirdi.
6-2018 yılı Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Troia yılı ilan edildi. Bize kazanımları neler olacaktır? Nasıl hazırlanıyoruz?
Uluslararası alanda bir tek tarihi hazinemiz Troia’dır. Onun dışında tarihi kentlerimizde var. Bunlarında uluslararası alanda tanıtılması için Kültür ve Turizm Bakanlığının çalışmalar yapması lazım. Bunlar yeterli olur mu? Olur ama bunun yanında yapılması gereken çok farklı şeylerde var. Eğer ülkenin, şehrin tanıtımından söz ediyorsanız, şehre gelen yaklaşık 70 farklı ülkeden binin üzerinde Çanakkale’de uluslararası öğrenci var. Bu öğrencilere tanıtım yapılabilir . Bu öğrenciler Çanakkale’ye geliyorlar. 5 yıl boyunca Çanakkale’de geliyorlar ve sonrasında kendi ülkelerine dönüyorlar. Bu öğrencilerin Çanakkale’yi çok daha iyi tanımalarında faydalı olabilecek çok daha iyi projeler var. Gerek resmi kurumlar, gerekse Çanakkale’nin ileri gelen sanayi kuruluşları destek olursa Çanakkale’nin tanıtımında büyük faydalar sağlayacaktır. Çanakkale’nin uluslararası tanıtımında bu öğrencilerden de faydalanabiliriz. Umarım Troia festivaliyle de uluslararası tanıtımlar artmaya başlar.
7-Muhtemelen büyükşehir olacağız. Bu konu hakkında neler düşünüyorsunuz?
Büyükşehir olmak aslında çok önemli değil. Eğer ismi büyükşehir olup da , büyükşehrin imkanlarını yada gelişimini sağlayamayacaksa büyükşehir olmasında pek bir anlam yok.Ancak büyükşehirinimkanlarından ciddi anlamda faydalanabilecekse Çanakkale’nin büyükşehir olmasında fayda olabilir. Yalnızca siyasi gözle bakılarak Büyükşehir yapılması bence yanlış. Çanakkale doğası itibariyle çok güzel bir şehir. Dünyada kaç tane şehir de boğaz var? Dünyada hangi şehirde 500bin insanın şehit olduğu büyük bir şehitlik alanı var? Çok az. Kaz dağları, ormanlarımız, coğrafyamız şehrin merkezine çok yakınlar. Böyle bir şehrin gerçekten örneği çok az. Bunu korumamız lazım. Eğer büyükşehir olduktan sonra bunların tamamı kaybedilecekse olumsuz ama cidden sahip çıkılacaksa olumlu olarak bakıyorum. Büyükşehir bir takım imkanları sunuyor. Özetle gerçekten büyükşehir olma kapasitesindeyse olsun ama siyasi bir amaç varsa olmasın diye düşünüyorum.DoğancanUstabaş